Verkeer - Nederlandse wegen - Belijning en maximumsnelheid
Nederlandse wegen - strepen, belijning en maximumsnelheid. Aan de hand van de belijning is niet altijd even duidelijk op te maken op wat voor categorie weg je rijdt en welk bijbehorend (snelheids)gedrag bij de betreffende weg past. In dit artikel verklaring en uitleg van de wegen en de belijning en een overzicht van de toegestane maximumsnelheid op de Nederlandse wegen voor de verschillende voertuigen en combinatie van voertuigen.Weet wat de maximumsnelheid is - de huidige en toekomstige situatie
In principe zou de huidige regelgeving van de toegestane maximum snelheden op de Nederlandse wegen niet tot verwarring moeten leiden. In basis gelden -tenzij door verkeersborden anders aangegeven- de volgende toegestane maximumsnelheden:- Binnen de bebouwde kom: 50 km/u
- Buiten de bebouwde kom: 80 km/u
- Op autowegen: 100 km/u
- Op autosnelwegen: 120 km/u (op enkele wegen 130 km/u)
Wat te verwachten in de komende jaren ?
Doel van belijning, strepen, vlakken en de herkenbaarheid van wegen
Doel is het totale netwerk van wegen in wegcategorieën in te delen, met de daarbij behorende belijning, kantstrepen, middenasstrepen en groene vlakken, zodat het voor de weggebruiker duidelijk en herkenbaar is op wat voor type weg deze zich bevindt en welk bijbehorend gedrag wordt verlangd.Wegcategorieën zijn indelingen van wegen naar verkeersfuncties binnen het totale netwerk van wegen, die als zodanig voor de weggebruiker goed herkenbaar zijn. De wijze waarop de functie, de vormgeving en het gebruik van een categorie weg op elkaar zijn afgestemd, is doorslaggevend voor de verkeersveiligheid en de kwaliteit van de verkeersafwikkeling.
Drie functies die door de belijning duidelijkheid moeten geven
De volgende drie functies worden binnen en buiten de bebouwde kom onderscheiden:
Een continue doorstroming van het verkeer met een snelheid van maximaal 100 km/h. (tenzij verkeerstekens -al dan niet over beperkte afstand- anders aangeven) De stroomfunctie is vooral bedoeld voor het afwikkelen van het (doorgaande) verkeer over lange afstanden. Hiermee worden autowegen bedoeld, bestemd voor motorvoertuigen die harder kunnen en mogen rijden dan 50 km/u (autoweg).
Wegen met een gebiedsontsluitingsfunctie vormen het ’middenkader’ van ons wegsysteem. Alleen op kruispunten vindt uitwisseling van verkeer plaats, terwijl op de wegvakken tussen de kruispunten het verkeer (continu) doorstroomt. Het is de verbindingsweg tussen twee (niet aan elkaar grenzende) verblijfsgebieden of een verblijfsgebied en een stroomweg. Deze wegen liggen buiten de bebouwde kom en er geldt een maximumsnelheid van 50, 70 of 80 km. per uur, aangegeven door verkeersborden. Is er geen verkeersbord geplaatst dat de snelheid regelt, dan geldt een maximumsnelheid van 80 km. per uur. De doorgetrokken asstrepen geven aan dat voetgangers, fietsers, bromfietsers, landbouwvoertuigen en brommobielen op deze weg niet mogen komen. Zijn de asstrepen onderbroken, dan mogen land-bouwverkeer en brommobielen wel gebruik maken van deze weg. Gebiedsontsluitingswegen binnen de bebouwde kom zijn te herkennen aan trottoirbanden aan de zijden van de weg in plaats van de onderbroken witte belijning.
Wegen met een erftoegangsfunctie ontsluiten bijvoorbeeld de afzonderlijke woningen, kantoren, bedrijven, boerderijen, (sport)terreinen en landbouwpercelen in een gebied. Op de erftoegangsweg vindt zowel op wegvakken (erfaansluitingen) als op kruispunten uitwisseling van verkeer plaats. De maximumsnelheid ligt op 60 km. per uur. Houd op dit soort wegen rekening met de aanwezigheid van alle soorten weggebruikers en grote snelheidsverschillen tussen de weggebruikers onderling.
Toelichting op de belijning
Het is uiteindelijk de bedoeling -zodra de belijning uniform/landelijk is doorgevoerd- dat de functie en het daarbij behorend verkeersgedrag, danwel de geldende snelheidslimiet aan de aangebrachte belijning is af te lezen. Autowegen en autosnelwegen vallen ook onder de catagorie stroomweg, ook al is hier van een groene belijning geen sprake (middenberm) en is er een ander beleid ten aanzien van de maximumsnelheid. Een stroomweg zonder gescheiden rijbanen kan men herkennen aan de groene middenmarkering. Met deze 40 centimeter groene streep wordt de suggestie gewekt dat er een barrière ligt tussen de twee weghelften. De weggebruiker wordt daardoor extra alert gemaakt op het gevaar van inhalen. Op plaatsen waar naast de groene middenstrook onderbroken witte strepen zijn aangebracht, is inhalen toegestaan. Daarnaast heeft een stroomweg doorgetrokken witte belijning aan de zijkanten van de weg. Dit houdt in dat je hier geen kruisend verkeer hoeft te verwachten.
Gevaren
Kruisend verkeer kun je wel verwachten op gebiedsontsluitingswegen; de belijning aan de zijkanten is op dit soort wegen dan ook onderbroken. Ook dit soort wegen heeft een dubbele middenmarkering (zonder groene middenstrook), bedoeld om de weggebruikers extra te attenderen op de gevaren van inhalen.De erftoegangswegen zijn ingericht op het toegankelijk maken van erven. Op dit soort wegen ontbreekt de middenmarkering en bestaat de kantmarkering uit een onderbroken belijning. De middenstreep is niet aangebracht, omdat het hier gaat om een weg waar snelle en langzame verkeersdeelnemers samen gebruik van maken en waar bovendien bebouwing aan gelegen is, zodat hier in- en uitritten op aansluiten. Hierdoor kunnen grote snelheidsverschillen tussen weggebruikers onderling voorkomen. (auto’s, fietsers, landbouwvoertuigen, voetgangers). Het achterwege laten van de middenstreep moet er voor zorgen dat de weggebruikers voorzichtiger zijn en minder hard rijden. Veelal tref je hier ook fietsstroken of fietssuggestiestroken aan , wat de weg smaller doet lijken en mede een rustiger rijgedrag moet bevorderen.
De weggebruiker moet een wegcategorie vooral gaan herkennen aan de continu aanwezige kenmerken (strepen, vlakken en belijning) of ontwerpelementen in het wegbeeld. Markeringen in lengterichting (belijning en strepen) zijn continue aanwezig en zijn daarmee -zodra deze landelijk op eenzelfde wijze zijn aangebracht- een belangrijk onderscheidend wegkenmerk voor de weggebruiker.
Belijning en strepen van de (toekomstige) wegcategorieën in Nederland
Houd wel rekening met verkeersborden die -al dan niet tijdelijk- een andere maximumsnelheid aangeven.
Doorgetrokken middenstrepen, inhalen is verboden.
Groene vulling in het midden benadrukt dat je hier maximaal 100 km/u mag rijden.
-
Welke verkeersdeelnemers mag je hier verwachten:
Wel : auto's, vrachtauto's en motoren
Géén: landbouwvoertuigen, brommobielen, bromfietsen, fietsers en voetgangers
Onderbroken middenstrepen, inhalen is toegestaan in veilige situaties.
Groene vulling in het midden benadrukt dat je hier maximaal 100 km/u mag rijden.
-
Welke verkeersdeelnemers mag je hier verwachten:
Wel: auto's, vrachtauto's en motoren
Géén: landbouwvoertuigen, brommobielen, bromfietsen, fietsers en voetgangers
Doorgetrokken middenstrepen, inhalen is verboden.
-
Welke verkeersdeelnemers mag je hier verwachten:
Wel: auto's, vrachtauto's en motoren
Soms: landbouwvoertuigen en brommobielen
Géén: bromfietsen, fietsers en voetgangers
Onderbroken middenstrepen, inhalen is toegestaan in veilige situaties.
-
Welke verkeersdeelnemers mag je hier verwachten:
Wel: auto's, vrachtauto's en motoren
Soms: landbouwvoertuigen en brommobielen
Géén: bromfietsen, fietsers en voetgangers
Rode stroken aan de zijkanten met fietssymbool, fietsers op die fietsstrook mogen niet gehinderd worden.
-
Welke verkeersdeelnemers mag je hier verwachten:
Wel: alle verkeer, oftewel alle weggebruikers, zoals: auto's, vrachtauto's, motoren, landbouwvoertuigen, brommobielen, bromfietsen, fietsers en voetgangers
Fietsers op de rijbaan of op een vrijliggend fietspad.
-
Welke verkeersdeelnemers mag je hier verwachten:
Wel: alle verkeer, oftewel alle weggebruikers, zoals: auto's, vrachtauto's, motoren, landbouwvoertuigen, brommobielen, bromfietsen, fietsers en voetgangers
Maximumsnelheid voor (motor)voertuigen binnen en buiten de bebouwde kom
Kolom 1 = van toepassing op: (motor) voertuigKolom 2 = toegestane maximumsnelheid per uur binnen de bebouwde kom
Kolom 3 = toegestane maximumsnelheid per uur buiten de bebouwde kom
Kolom 4 = toegestane maximumsnelheid per uur op autowegen
Kolom 5 = toegestane maximumsnelheid per uur op autosnelwegen
| 1 (motor)Voertuig | 2 | 3 | 4** | 5** |
|---|---|---|---|---|
| Personenauto | 50 km | 80 km | 100 km | 120 km |
| Motor | 50 km | 80 km | 100 km | 120 km |
| Vrachtwagen | 50 km | 80 km | 80 km | 80 km |
| Autobus | 50 km | 80 km | 80 km | 80 km |
| T100 bus | 50 km | 80 km | 100 km | 100 km |
| Kampeerwagen, afgeleid van een vrachtwagen, meer dan 3500 kg | 50 km | 80 km | 80 km | 80 km |
| Personenwagen met aanhanger, | 50 km | 80 km | 90 km | 90 km |
| Bestelauto met aanhanger, minder dan 3500 kg | 50 km | 80 km | 90 km | 90 km |
| Bestelauto met aanhanger, meer dan 3500 kg | 50 km | 80 km | 80 km | 80 km |
| Brommobiel | 45 km | 45 km | -- | -- |
| Bromfiets op fiets/bromfietspad | 30 km | 40 km | -- | -- |
| Bromfiets op de rijbaan | 45 km | 45 km | -- | -- |
| Snorfiets | 25 km | 25 km | -- | -- |
| Gehandicaptenvoertuig met motor op: fiets/bromfietspad | 30 km | 40 km | -- | -- |
| Gehandicaptenvoertuig met motor op: de rijbaan | 45 km | 45 km | -- | -- |
| Gehandicaptenvoertuig met motor op: trottoir of voetpad | 06 km | 06 km | -- | -- |
| Landbouwvoertuig | 25 km | 25 km | -- | -- |
| Motorvoertuig met beperkte snelheid | 25 km | 25 km | -- | -- |
** In geval van een ernstige verstoring van de olie-aanvoer kan worden bepaald dat op autowegen en op autosnelwegen een maximumsnelheid geldt van 90 kilometer per uur.
Voor alle verkeersborden, kijk bij:
Verkeersborden in Nederland en het buitenlandGerelateerde links
Autorij-instructie.Gerelateerde artikelen
Verkeerstheorie - Auto - Test 03 Op de Nederlandse wegen heb je steeds met wisselende maximum toegestane snelheden te mak…Verkeer - Verkeersregelaars en Wegmarkeringen We zien bij deelname aan het Nederlandse verkeer vele verkeersborden. Je wo…
Maximum snelheden in het verkeer Ieder voortuig moet een andere snelheid hanteren om de veiligheid zoveel mogelijk te kun…
Verkeer - Verkeersveiligheid - Aanrijding of afdekongeval Verkeersveiligheid - Aanrijding of afdekongeval. Men spreekt va…
De 80-kilometerzones in onze steden Op 1 november 2005 zijn er zogenaamde 80-kilometerzones rond de vier grote steden ing…
Reageer op het artikel "Verkeer - Nederlandse wegen - Belijning en maximumsnelheid"
E. Niezen, 28-09-2011 14:26
Wij zijn met 3 auto's achter elkaar geflitst op 16 september op de N59 bij Niewerkerk met 70km per uur buiten de bebouwde kom er zou daar een max zijn van 50km per uur, niemand van ons heeft de borden gezien, we namen aan met een max van 80km. Is dit bij iemand bekend?
Reactie infoteur, 28-09-2011
Beste E,
De N59 is nogal lang, maar ter hoogte van Nieuwerkerk staat wel een bord 50
Kijk even op Google Maps voor de exacte plaatsbepaling.
http://maps.google.nl/maps?q=N59,+Nieuwerkerk&hl=nl&ll=51.645347,3.99765&spn=0.032862,0.077162&sll=50.513427,9.887695&sspn=17.26621,39.506836&vpsrc=0&t=m&z=14&layer=c&cbll=51.645313,3.99736&panoid=4be9Bhcr5rN9DvYTzCJWvQ&cbp=12,86.27,,1,2.76
Mvg - Sjaak
A. Baars, 11-12-2010 10:31
Op deze pagina oa de zg 60 km wegen. Herkenbaar volgens t plaatje aan geen middellijn en onderbroken belijning aan de zijkant van de weg.
Op http://www.strepenopdeweg.nl/belijning.html (een site van de rijksoverheid) staat dat die weg alleen maar 60 km kent als er een bord staat. In andere gevallen is t een 80 km weg. Wie heeft er nu gelijk?
Reactie infoteur, 13-12-2010
Beste Ab,
Bedankt voor de opmerking / aanvulling.
Het artikel stamt uit 2008 en ik heb de stand van zaken zoals deze toen was weergegeven.
Ik zal een aanpassing doorvoeren.
Mvg - Sjaak
Frans Bookelaar, 11-11-2010 16:38
Is fietsen toegestaan op een 80 km weg waar géén fietspad is.
Reactie infoteur, 12-11-2010
Beste Frans,
Nee, bij afwezigheid van een fietspad zal er in de nabijheid ongetwijfeld een alternatieve route zijn.
Zie ook de signalering / kenmerken in het laatste deel van het artikel.
Het zou met de snelheidsverschillen ook levensgevaarlijk zijn.
Mvg - Sjaak
K. Vink, 30-05-2010 21:31
Op de afbeelding stond alleen een bordje Meppel. meer was er niet te zien. het was een gewone rechte weg waarbij ik geen gevaarlijke punten kon vinden. het enigste wat dan zou kunnen zijn is ook wat je al zei, ofdat het onverantwoordelijk is. ik denk vanwege het fietspad ernaast dat 30 km/h het meest verantwoordelijk zou zijn. maar toch een best verwarrende situatie en aangezien ik morgen mijn theorie examen al heb, is het toch wel fijn te weten hoe het zit natuurlijk.
Reactie infoteur, 31-05-2010
Beste Kenny,
Allereerst: ik zou de afbeelding moeten zien om een goed antwoord/advies te kunnen geven.
Mogelijk een beetje mosterd na de maaltijd, maar in gelinkt artikel behandel ik de gevaarherkenning:
http://auto-en-vervoer.infonu.nl/verkeer/14101-verkeer-gevaarherkenning-verkeerstheorie-2009.html
Voordeel is dat je -bij de gevaarherkenning- 'slechts' 13 van de 25 vragen goed hoeft te hebben. Dit geeft al aan dat het een lastig onderdeel is, waarbij niet altijd een sluitend antwoord te geven is. Iedere verkeerssituatie is dan ook anders en dat maakt het lastig om dit altijd op eenzelfde manier te beoordelen.
Mvg - Sjaak
K. Vink, 30-05-2010 16:43
Nou ben ik bezig met het leren voor mijn bromfiets rijbewijs en stuit op het volgende:
op een theorie oefen site kwam ik de volgende vraag tegen: hoe snel mag de bromfietser hier binnen de bebouwde kom rijden? met daaronder een foto van een bromfietser, rijbaan en een rode fietstrook met doorbroken strepen. ik vulde de snelheid als hierboven in, 45km/h, de bromfietser bevond zich op de rijbaan dus leek mij dit ook logisch. uiteindelijk bleek dat hij maar 30 mocht, hoe kan dit dan?
de bromfietser rijdt op de rijbaan en volgens de tabel hierboven dus bevoegd tot een snelheid van 45 km/h
Reactie infoteur, 30-05-2010
Beste K,
De maximumsnelheid met de bromfiets binnen de bebouwde kom, op de rijbaan is 45 km. per uur.
Er zijn twee aandachtspunten die ik kan bedenken:
1. staat er op de afbeelding een bord 30 km-zone
2. betreft een vraag m.b.t. gevaarherkenning, waardoor het onverantwoordelijk is om sneller te rijden, om andere weggebruikers niet in gevaar te brengen.
Mvg - Sjaak
J. Nijland, 03-02-2010 12:31
Mijn vraag : In de gemeente waar ik werkzaam ben loopt een weg gescheiden door een middenberm. Aan de zijkanten
van die weg (grens rijbaan/berm) is geen belijning aangebracht. Vinden veel aanrijdingen plaats. Is belijning daar verplicht of aan te raden. Dit ivm met de aansprakelijkheid.Vooral in een nogal haakse bocht komen personenauto's in de problemen.
svp. antwoord.
Reactie infoteur, 03-02-2010
Beste J,
Verplicht niet, wellicht aan te raden wel. Als er zich meer dan gemiddeld ongevallen voordoen, is het misschien raadzaam de verantwoordelijke wethouder te mailen en hem of haar op de onduidelijk of gevaarlijke verkeerssituatie te wijzen.
Binnen de bebouwde kom dient de belijning in bochten op kruispunten veelal ter geleiding van de verkeersstromen. Om b.v. aan te geven vóór elkaar te kruisen i.p.v. om elkaar heen.
Mvg - Sjaak
Claire, 12-10-2009 21:37
Hoe weet je of een brommobiel wel of niet op de stroomweg mag, want u schrijft ``soms`` zie hierboven?
Dank u.
Reactie infoteur, 13-10-2009
Beste Claire,
Het 'soms' moet je zien als blijvend aandachtspunt op dit soort wegen, daar je brommobielen (en landbouwvoertuigen) niet vaak op dit soort wegen zult aantreffen. Voorzover niet anders staat aangegeven (verkeersborden) mogen ze hier wel rijden. Op dit soort wegen extra attentie voor de kenmerken op deze voertuigen en mogelijke snelheidsverschillen.
Mvg - Sjaak
G. W. J. V. D. Pol, 09-09-2009 21:59
De doorgaande VanHeemstraweg in Beuningen is recent van een nieuwe asfaltlaag voorzien. Hoewel dit wegvak binnen de bebouwde kom ligt en er dus een max. snelheid van 50 km/uur geldt zijn hier in het midden toch 2 al dan niet doorgetrokken strepen aangebracht.Er zijn hier wel fietspaden langs de weg. De weg zelf is ook bedoeld voor (langzaam) landbouwverkeer. Ik vond het juist zo fijn dat we door die twee lijnen een duidelijk beeld hadden met welk type weg we te maken hadden. (100 of 80 km/uur). Waarom hier niet één lijn, immers die 2 lijnen wekken de suggestie dat er 80 km/uur mag worden gereden.
Reactie infoteur, 10-09-2009
Beste G,
Bedoel je het deel van rotonde tot rotonde (google maps)?
Ik kan me voorstellen dat er een inhaalverbod geldt en hierbij maakt het niet uit of er een enkele of dubbele doorgetrokken witte belijning is aangebracht. De betekenis is identiek. Twee lijnen zijn echter wel duidelijker en maken de rijstroken optisch smaller hetgeen een snelheidsremmend effect zou kunnen hebben. Ik weet niet of je fietsstroken of een suggestiestrook op de rijbaan bedoeld? Dan zou het voor de verkeersveiligheid wel te verklaren zijn.
Probleem is ook dat we in een overgangsfase zitten waar het de aanpassing en uniformiteit van de wegen betreft. Het wordt gefaseeerd ingevoerd.
Als je mijn persoonlijke mening vraagt, was het prima zoals het was:
Binnen bebouwde kom max. 50,
Buiten bebouwde kom max. 80,
Autoweg max. 100,
Autosnelweg max. 120, tenzij door verkeerstekens anders aangegeven. Hoe moeilijk kan het zijn? Maar ja...zij die er meer verstand van hebben denken er anders over.
Enig probleem is kennelijk dat je jezelf in de oude/huidige situatie niet constant bewust bent (maar wel zou moeten zijn) van de toegestane maximumsnelheid. De aan te brengen uniforme kenmerken op de weg moeten daar verandering in brengen.
Mvg - Sjaak
Wcm Geuke, 09-07-2009 16:10
Kan ik aan de hand van de kantstrepen buiten de bebouwdekom zien wat de maxium snelheid is. Mij is gezegt als de lijn gesloten is max 100 km en bij een onderbrokenstreep 80 km. Aangezien dit in de laatste jaren is veranderd, wil ik graag hier van alle belijningen buiten bk informatie hebben. Ik hoop dat u mij hier duidelijkheid in kunt geven.
Reactie infoteur, 09-07-2009
Beste Wcm.,
De belijning zal uiteindelijk uniform -zoals in het artikel beschreven- en landelijk toegepast moeten worden.
Zoals de situatie nu nog is, zeggen doorgetrokken witte kantstrepen niets over de maximale snelheid. Op zich hebben deze -in de oude situatie- geen betekenis. Houd je maar menig praktijksituatie voor ogen, waarbij het kan voorkomen dat de kantlijn binnen de bebouwde kom doorgetrokken is. Dit betekent niet dat je 100 mag rijden.
Maar......uiteindelijk moet de belijning op de wegen zijn aangepast zoals in het artikel beschreven. Dit kost enige tijd voordat de wegbeheerders dit door hebben of kunnen voeren.
Mvg - Sjaak
Bronnen en referenties
- Pré-B Autorij-instructie/Reflector/CROW