Van woonerf naar erf - Regels en maximumsnelheid

Binnen een erf staan wonen, verblijven en spelen centraal; voetgangersvoorzieningen als stoep of trottoir ontbreken. Het erf heeft vooral een verblijfsfunctie en het verkeer binnen een erf zal voornamelijk bestemmingsverkeer zijn. Vanaf 1 juli 2012 is het de wegbeheerder of de gemeente toegestaan het verkeersbord A1 met een aanduiding van een maximum toegestane snelheid van 15 km per uur bij een erf te plaatsen. Hiermee is de verwarring over hoe snel "stapvoets" is weggenomen.

Erf - van "stapvoets" naar maximaal 15 km/u

Alhoewel de snelheid binnen een erf tot 1 juli 2012 als "stapvoets" stond omschreven, is binnen een uitspraak van de Hoge Raad de maximum snelheid in een erf in het verleden al eens op maximaal 15 km/u gesteld. Deze nieuwe regel -die eerst in het RVV 1990 opgenomen moest worden om rechtsgeldig te kunnen zijn- neemt nu alle twijfels weg en geeft duidelijkheid over de maximum toegestane snelheid. Ook als het verkeersbord A1 met de aanduiding "15" bij inrijden van een erf niet is geplaatst, geldt er een maximum toegestane snelheid voor bestuurders van 15 kilometer per uur binnen het erf. Alleen de plaatsing van verkeersbord G5 is dus al voldoende.

Algemene regels in een erf - woonerf

Alhoewel binnen een erf -voorheen woonerf- de gangbare voorrangsregels gelden, heeft een erf vooral een verblijfsfunctie, waar de verkeersfunctie ondergeschikt is gemaakt. Voetgangers en spelende kinderen mogen een erf over de gehele breedte gebruiken. Bestuurders dienen dan ook rekening te houden met de aanwezigheid van voetgangers, onregelmatigheden in het wegdek en een afwijkend verloop van de weg. Dit geldt ook voor winkelerven die in de nabijheid van winkelcentra worden aangelegd, waardoor de oude aanduiding "woonerf" niet meer toereikend was vervangen is door "erf".

Een erf wordt aangeduid met de verkeersborden

G5
Erf

G6
Einde erf

Erf - Belangrijke artikelen uit het RVV 1990

Artikel 44 - Voetgangers in een erf
Voetgangers mogen wegen gelegen binnen een erf over de volle breedte gebruiken.
In een erf ontbreken voetgangersvoorzieningen zoals trottoir, voetpad of fietspad.

Artikel 45 - Snelheid en voorrang in een erf
Bestuurders mogen binnen een erf niet sneller rijden dan 15 km/u. (voorheen "stapvoets)
In een erf gelden de normale voorrangsregels waarbij bestuurders, bestuurders van rechts voorrang dienen te verlenen. Kruispunten binnen een erf zijn gelijkwaardige kruispunten. Verkeerslichten, voetgangeroversteekplaatsen"(VOP's), voorrangskruispunten kent men binnen een erf niet.

Artikel 46 - Parkeren van motorvoertuigen in een erf
[OLIST]
Het is bestuurders van een motorvoertuig verboden binnen een erf te parkeren anders dan op parkeerplaatsen die aangeduid worden door een P-tegel of een P-bord.
Indien het erf tevens is aangeduid als parkeerschijfzone, mag ook worden geparkeerd op plaatsen die van een blauwe streep zijn voorzien, mits gebruik wordt gemaakt van de parkeerschijf.
[/OLIST]
Punt 2 heeft vooral betrekking op winkelerven, die steeds vaker worden toegepast.

Artikel 25 - Parkeerschijfzone in een erf
[OLIST]
Het is verboden in een parkeerschijf-zone te parkeren, behalve op parkeerplaatsen die als zodanig zijn aangeduid of aangegeven of plaatsen die zijn voorzien van een blauwe streep.
Op plaatsen die zijn voorzien van een blauwe streep is het parkeren van een motorvoertuig op meer dan twee wielen slechts toegestaan indien het motorvoertuig overeenkomstig het bij ministeriële regeling bepaalde is voorzien van een duidelijk zichtbare parkeerschijf. Indien het motorvoertuig is voorzien van een voorruit, wordt de parkeerschijf achter de voorruit geplaatst.
Op de parkeerschijf staat het tijdstip aangegeven waarop met parkeren is begonnen. Een parkeerschijf voorzien van een mechanisme dat tijdens het parkeren het tijdstip van aankomst automatisch verschuift, mag niet worden gebruikt.
Bij het instellen mag het tijdstip van aankomst naar boven worden afgerond op het eerstvolgende hele of halve uur. De toegestane parkeerduur mag niet zijn verstreken.
Indien op een onderbord dagen of uren zijn vermeld, gelden het tweede tot en met het vierde lid slechts gedurende die dagen of uren.
[/OLIST]

Artikel 26 - Parkeren met een gehandicaptenparkeerkaart in een erf
[OLIST]
Op een gehandicaptenparkeerplaats mag slechts worden geparkeerd: a. een gehandicaptenvoertuig, indien het parkeren rechtstreeks verband houdt met het vervoer van een gehandicapte; b. een motorvoertuig op meer dan twee wielen waarin een geldige gehandicaptenparkeerkaart duidelijk zichtbaar is aangebracht, indien het parkeren rechtstreeks verband houdt met het vervoer van de gehandicapte aan wie de kaart is verstrekt, dan wel met het vervoer van een of meerdere personen die in een instelling verblijven, indien de kaart aan het bestuur van die instelling is verstrekt; of c. indien de gehandicaptenparkeerplaats is gereserveerd voor een bepaald voertuig, dat voertuig.
Indien op een onderbord een maximale parkeerduur is vermeld, is artikel 25, tweede lid, van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat de parkeerplaats niet hoeft te zijn voorzien van een blauwe streep.
[/OLIST]

© 2012 - 2026 Jvd, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Vanaf 2021 is InfoNu gestopt met het publiceren van nieuwe artikelen. Het bestaande artikelbestand blijft beschikbaar, maar wordt niet meer geactualiseerd.

Bronnen en referenties

Overheid.nl
Autorij-instructie.nl

Reacties

Jac van de Laar, 29-10-2020
Kan een woonerf ook gelden voor een wijkje buiten de bebouwde kom?
Het betreft hier Reewoude een wijkje aan de Meinweg (Nationaal Park) buiten de bebouwde kom van Herkenbosch. Reewoude voldoet aan de beschrijving: "In een erf ontbreken voetgangersvoorzieningen zoals trottoir, voetpad of fietspad."Reactie infoteur, 30-10-2020
Jazeker Jac. Dit is waarschijnlijk ook één van de redenen waarom het woonerf tegenwoordig erf heet. Als het maar aan de voorwwarden van een erf voldoet en dit bij binnengaan staat aangegeven. Mogelijk zal men ook kunnen kiezen voor een 30-km zone.

Mvg - Sjaak

Siem van Dijk, 06-05-2020
Beste, ik ben als Fietsersbonder betrokken bij herinrichting van 50 km weg, met busverkeer, in Drunen. Op deze weg komen al lange tijd ook enkele erven of woonerven rechtstreeks uit. Ik ben daarover eigenlijk verbaasd, want verwachtte dat een erf altijd uit moet komen op een 30 km zone.
Wat zijn de regels? Dank voor reactieReactie infoteur, 06-05-2020
Beste Siem,

Er is geen regel die stelt dat een erf op een 30-km zone moet aansluiten (of andersom) Bestuurders moeten bij in- of uit rijden van een erf wel al het overige verkeer (ook voetgangers) voor laten gaan. Wel is het zo dat dit in woonwijken meer en meer 30-km zones voorkomen. Er gaan geluiden op om in woonwijken binnen de bebouwde kom 30 km als maximum snelheid aan te houden i.p.v 50 km p/u, maar dit is (nog) niet in de wegenverkeerswet / RVV 1990 opgenomen.
Zie o.a.: https://www.swov.nl/publicatie/voorwaarden-invoering-30-kmuur-binnen-de-bebouwde-kom

Mvg - Sjaak

Nel van der Ploeg, 27-02-2017
Ik woon op een woonerf in haarlem in de clercqstraat. de "vrij"gehouden plekken over de breedte van de straat die oorspronkelijk bedoeld waren om de kinderen vrijuit te laten spelen over de gehele breedte van de straat een van de peilers van een woonerf, zijn ingenomen door de gemeente en er zijn fietsenrekken op neergezet zonder overleg. Ik heb daar tot twee keer toe een melding van gemaakt naar de gemeente maar zij vinden dat zij het recht hebben om de openbare ruimte in te vullen zoals zij dat willen zonder overleg want dat hoeft niet. Ik vind dat ze dat op een woonerf niet kunnen maken want in mijn ogen is het allang geen woonerf meer hoewel de borden er nog steeds staan. Graag uw mening hierover. het fietsenrek is pal voor mijn raam geplaatst daar waar de uitsparing voor de kinderen was bedoeld dus geen parkeerplaats is over de gehele breedte.Reactie infoteur, 28-02-2017
Beste Nel,

Ik vermoed dat de gemeente gekozen heeft voor een centrale plek voor het stallen van fietsen om overlast in de rest van de straat/wijk (stoep/trottoir) tegen te gaan. Het is de gemeente toegestaan de wijk naar eigen inzicht - binnen de regelgeving - in te richten. Mocht de huidige plaatsing voor (meerdere) personen een bezwaar zijn, dan mag je verwachten dat de gemeente hier gehoor aan geeft, maar dit zal lastig af te dwingen zijn.

Zoals je aangeeft is een belangrijk voordeel van een erf dat de weg door voetgangers/kinderen over de gehele breedte gebruikt mag worden. De maximum toegestane snelheid van 15 km/u en het feit dat er alleen in de daartoe bestemde vakken geparkeerd mag worden, moeten het woongenot/de verblijfsfunctie verder bevorderen. Het al dan niet plaatsen van fietsenrekken wordt verder niet benoemd.

Is de inrichting overigens aangepast? Op Google Maps is de Clercqstraat geen "erf", in tegenstelling tot de Voorzorgstraat.

Mvg - Sjaak

Klaas Kok, 08-09-2016
Heeft binnen een erf bij een uitrit van een parkeerplaats de uitrit voorrang, of geldt dezelfde regel als op de openbare weg?Reactie infoteur, 09-09-2016
Beste Klaas,

Binnen een erf gelden -los van de in het artikel genoemde regels die gelden binnen een erf- de voorrangsregels zoals die elders op de openbare weg ook gelden.

Mvg - Sjaak

Gaby de Wilde, 06-03-2015
Dat is dus 3-5 keer zo snel? Daar is de boel duidelijk niet voor gemaakt. Er is niet eens een stoep. Ik heb hier een dooie hoek voor de deur, daar zie ik regelmatig auto's de bocht nemen, van 2 kanten tegelijk. Die gaan lang geen 15 maar het gaat maar net goed. Normaal blijft men aan de linker kant van de weg maar het lijkt er op dat men niet "netjes" vlak langs mensen hun voordeur wil rijden. (Je kan ook niet meer zo maar naar buiten stappen zonder eerst links en rechts te kijken.) Ze zien de tegenligger dus 1 meter van tevoren en die komt met maximaal 15 km/h op ze af. Met 2 x 15 = 30 km/h heeft men als het slecht uit komt 0.12 seconde om te reageren in plaats van de 1.6 seconde bij 2 x 3 = 6 km/hReactie infoteur, 06-03-2015
Beste Gaby,

Het kan vaker voorkomen dat een geldende maximum toegestane snelheid in bepaalde situaties nog te snel is.
De 15 km is mede tot stand gekomen na eerdere gerechtelijke uitspraak en betreft een maximum.
Het geeft mijn inziens meer duidelijkheid dan "stapvoets" waarbij het de vraag is of bestuurders toen wel maximaal 3 tot 5 km/u. reden?
Bestuurders kunnen bij onverantwoord gedrag altijd nog worden aangesproken volgens artikel 5 van de wegenverkeerswet / het kapstokartikel:
"Het is eenieder verboden zich zodanig te gedragen dat gevaar op de weg wordt veroorzaakt, of kan worden veroorzaakt, of dat het verkeer op de weg wordt gehinderd of kan worden gehinderd".

Als de situatie ter plekke gevaarlijk / onoverzichtelijk is, kan het wellicht wenselijk zijn om met de gemeente / bevoegde instantie in overleg te gaan om maatregelen te treffen.

Mvg - Sjaak