Grootste vliegtuigramp ooit, 583 doden
Op 27 maart 1977 vond de grootste vliegtuigramp uit de geschiedenis plaats. De ramp voltrok zich op het Canarische eiland Tenerife, waar een Amerikaanse Boeing 747 in botsing kwam met een Nederlands vliegtuig van KLM. De botsing tussen de twee grote vliegtuigen vond plaats tijdens de start, nog boven de luchthaven van Tenerife, Spanje. 583 mensen overleefden de ramp niet. Er waren 61 gewonden. Hiermee is dit de grootste vliegtuigramp uit de geschiedenis.27 maart 1977
Een zwarte dag in de spaanse geschiedenis. Twee vliegtuigen van groot formaat, een KLM Boeing en een Pan American Boeing 747, komen met elkaar in botsing. 70 mensen overleefden de crash wonder boven wonder, gezien de ravage die deze ramp achter liet. 61 mensen waren (zwaar)gewond, maar nog in leven. Dit gold helaas niet voor de overige 583 mensen aan boord van de beide toestellen. De 70 overlevenden waren allemaal inzittenden van het Amerikaanse vliegtuig. Alle inzittenden van de KLM verongelukten.Hoe kon dit gebeuren?
De Pan American Boeing 747 was die dag onderweg naar Gran Canaria en niet naar Tenerife. Door een bommelding op de luchthaven van Gran Canaria was het niet mogelijk op deze luchthaven te landen. Voor het Amerikaanse vliegtuig was de luchthaven van Tenerife de beste optie om de landing in te zetten. Het piloten zouden het vliegtuig op deze luchthaven laten wachten tot zij toestemming zouden krijgen door te vliegen naar Las Palmas. Die dag was ook de Boeing van KLM uitgeweken naar de luchthaven van Tenerife. De beide toestellen stonden niet ver bij elkaar vandaan. Sterker, op het moment dat de KLM bijgetankt werd, blokkeerde deze de Pan American Boeing.Het was een drukke en chaotische dag op de luchthaven van Tenerife op 27 maart 1977. Veel vliegtuigen waren om verschillende redenen uitgeweken naar deze luchthaven. Hierdoor stond er een file van vliegtuigen op de taxibaan. Het was volgens de verkeersleiding onmogelijk alle vliegtuigen op deze wijze goed weg te krijgen. Men achtte het noodzakelijk een deel van een startbaan te gebruiken als taxibaan.
Zowel de KLM Boeing als de Amerikaanse Boeing reden op hetzelfde moment richting de aangewezen startbaan. Tijdens deze taxirit nam het Amerikaanse vliegtuig de verkeerde afslag, waardoor zij op dezelfde baan belandde als het KLM toestel. De verkeerstoren had niet de beschikking over een grondradar en kon hierdoor dus niet opmerken dat er twee vliegtuigen op dezelfde baan reden. Ook was het erg slecht weer en door de dichte mist was er een zicht van slechts 300 meter. De KLM Boeing begon snelheid te maken om op te stijgen, terwijl deze nog geen bevestiging van de verkeersleiding had gekregen. De verkeersleiding zag dit niet als een groot probleem, aangezien zij van mening waren dat het andere vliegtuig de baan inmiddels had verlaten. Zij waarschwden het opstijgende vliegtuig niet en lieten het doorgaan. Op het moment dat de beide vliegtuigen elkaar opmerkten was het eigenlijk al te laat. De piloot van de KLM deed een wanhopige poging snel op te stijgen. Het lukte echter niet het vliegtuig zo snel te laten stijgen dat deze over de andere Boeing heen kon vliegen. De KLM raakte het Amerikaanse toestel, schoot 150 meter door en vloog in brand. Ook het Amerikaanse toestel vloog in brand, maar omdat dit vliegtuig nog reed, overleefden 70 passagiers deze botsing. 61 van de 70 passagiers raakten hierbij wel (zwaar)gewond. Alle personen aan boord van de KLM Boeing kwamen om het leven.
Een reeks van fouten kostte 583 mensen het leven
In totaal kwamen er 583 inzittenden van de totaal 653 om het leven. Meerdere fouten zijn gemaakt die dag en deze ramp had voorkomen kunnen worden. Het was duidelijk te druk op de luchthaven van Tenerife. Teveel vliegtuigen waren uitgeweken naar deze luchthaven, zij bezetten de taxibaan, waardoor de startbaan als taxibaan gebruikt moest worden. De verkeersleiding had niet de beschikking over de juiste apparatuur om goed te kunnen volgen waar alle vliegtuigen zich bevonden. Ook hadden zij het stijgen van de KLM stop moeten zetten, omdat zij nog geen toestemming voor opstijgen hadden gegeven. Hoewel zij van mening waren dat de baan vrij was, wisten zij dit niet zeker. Zij wisten niet dat het Amerikaanse toestel zich op dezelfde baan bevond. Wanneer de verkeersleiding alle vliegtuigen goed had kunnen volgen, hadden zij ook opgemerkt dat het Amerikaanse toestel de verkeerde afslag nam en op dezelfde baan als de KLM terecht kwam. Zowel de piloten van KLM, als die van de Amerikaanse Boeing 747, als de verkeersleiding hebben fouten gemaakt die niet gemaakt mochten worden. De fouten van deze drie partijen hebben 583 waardevolle levens geeist.- De KLM piloot had moeten wachten op toestemming van de verkeersleiding om op te mogen stijgen. Dit deed de piloot niet, waardoor hij het stijgen inzette op het moment waarvan hij niet wist of het veilig was.
- De piloot van de Pan American Boeing 747 had de instructie van de verkeersleiding goed op moeten volgen. Dit is niet gebeurd, waardoor hij de verkeerde afslag nam. Deze verkeerde afslag bracht hem op dezelfde baan, in tegengestelde richting, van de opstijgende KLM Boeing.
- De verkeersleiding had de KLM moeten waarschuwen dat deze geen toestemming had om op te stijgen. Het vliegtuig had stop gezet moeten worden tot zeker was dat het veilig was om op te stijgen. De verkeersleiding had hier niet zomaar vanuit mogen gaan. Ook had de verkeersleiding de Amerikaanse Boeing moeten waarschuwen dat deze de verkeerde afslag had genomen. Het vliegtuig had kunnen stoppen en kunnen wachten op een teken van de verkeersleiding dat het veilig was de baan te betreden. De verkeersleiding is er vanuit gegaan dat de baan waarschijnlijk toch wel vrij zou zijn, terwijl dit niet het geval was. Zij hadden het vliegtuig nooit door moeten laten rijden zonder zeker te weten dat de baan vrij was.
De slachtoffers
Pan Am-vlucht 1736. Aan boord waren in totaal 364 Amerikaanse passagiers voor een cruise op de Middellandse Zee. 70 van deze passagiers overleefden de ramp, al dan niet (zwaar)gewond. Zij zijn de enige passagiers van de beide vliegtuigen die de ramp hebben overleefd. De verongelukte passagiers waren allemaal Amerikanen.KLM-vlucht 4805. Dit toesten was die ochtend van Schiphol Amsterdam vertrokken. Het was een chartervlucht vol met vakantiegangers van Holland International, voornamelijk Nederlanders. De meeste slachtoffers zijn begraven op de Amsterdamse begraafplaats Westgaarde. Hier bevindt zich het veld met een monument voor de slachtoffers van de ramp. Voor de nabestaanden is de Stichting Nabestaanden Slachtoffers Tenerife opgericht.
Deze vliegtuigramp is na 31 jaar nog steeds de grootste vliegtuigramp uit de luchtvaartgeschiedenis. Dit natuurlijk met uitzondering van de aanslagen met de vliegtuigen in Amerika op 11 september.
