InfoNu.nl > Auto en Vervoer > Auto > De lambdasonde, hoe werkt die en hoe te vervangen?

De lambdasonde, hoe werkt die en hoe te vervangen?

De lambdasonde, hoe werkt die en hoe te vervangen? De lambdasonde is gemonteerd in de uitlaat van auto's met een verbrandingsmotor. Deze meet continu hoeveel zuurstof er nog in de uitlaatgassen zit zodat de juiste verhouding van brandstof en zuurstof kan worden berekend. Zoals alle onderdelen bij auto's gaat ook deze wel eens kapot. Kun je dit zelf repareren? Kun je er ook zonder? En hoe werkt het?

De lambdasonde

Auto's met een verbrandingsmotor zetten de energie uit benzine, diesel of lpg via een verbranding om in beweging. Bij een verbranding is altijd zuurstof nodig. De verhouding tussen brandstof en zuurstof moet goed zijn om zo veel mogelijk energie uit de brandstof te krijgen: te weinig zuurstof kan namelijk leiden tot het weggooien van onverbrande brandstof en te veel zuurstof kan leiden tot te hoge temperaturen in de motor. Daarom is er een lambdasonde geplaatst in de uitlaat direct na het motorblok. Deze sensor meet hoeveel zuurstof er nog in de uitlaatgassen zit. Onder de motorkap is die vaak snel te zien: het metalen buisje dat in het uitlaatspruitstuk is gemonteerd met het draadje aan de andere kant.

Bij veel benzinemotoren is er een tweede sensor na de katalysator geplaatst. De katalysator verandert immers de chemische samenstelling van de uitlaatgassen, deze tweede sensor heeft onder andere als functie om de prestaties van de katalysator te monitoren. Om deze te spotten zul je onder de auto moeten kijken.

Werking

In de lambdasonde bevindt zich een element van zirconium dioxide, een soort verroest zirconium dus. Zoals de naam al doet vermoeden bevinden zich meer dan genoeg zuurstofatomen in dit element. Dit element staat met de ene kant in direct contact in met de uitlaatgassen in de uitlaat en met 'normale' lucht aan de andere kant. Als de auto in bedrijf is wordt het element opgewarmd met een elektrische heater en door de uitlaatgassen. Vanaf ongeveer 300 graden Celsius wordt het zirconium dioxide geleidend voor zuurstofionen. Dit betekent dat zuurstofionen van de ene kant naar de andere kant kunnen transporteren. En dit gebeurt natuurlijk vooral als er weinig zuurstof aanwezig is in het uitlaatgas, want dan is het verschil in zuurstof tussen beide kanten van het element het grootst. Aangezien dit een ionenstroom betreft kan er een spanning over de twee uiteinden van het element gemeten worden (ongeveer 0.9 V). Als er veel zuurstof in het uitlaatgas zit is het verschil veel kleiner en zal de spanning ook veel lager zijn (ongeveer 0.1 V).

Zelf vervangen?

Stap 1: diagnose

Brandt het motormanagementverklikkerlampje op het instrumentenpaneel? Dit kan meerdere oorzaken hebben. Veel auto's kunnen via het dashboard een foutcode weergeven. Het loont de moeite dit voor je auto uit te zoeken zodat kan worden vastgesteld of de lambdasonde defect is. Ook is het belangrijk welke kapot is, die voor of na de katalysator.

Als je een uitleesapparaat hebt is diagnose nog gemakkelijker, dergelijke apparaten zijn soms al voor een paar tientjes te koop bij Chinese elektronicagroothandels. Tijdens het rijden kunnen de lambdasondes worden uitgelezen. De bedoeling is dat na het starten van de motor de spanning binnen enkele minuten tussen 0.1 V en 0.9 V varieert. Als de sonde op 0 V of rond de 5 V blijft hangen is die waarschijnlijk defect. Als de sonde pas na kilometers rijden binnen deze spanning komt is waarschijnlijk de heater kapot, de lambdasonde werkt dan pas als de uitlaat op temperatuur is.

Stap 2: materiaal en gereedschap

De lambdasonde is vrij gemakkelijk zelf te vervangen. Hiervoor heb je wel de volgende onderdelen nodig.
  • Sleutels (meestal sleutel 22), bij voorkeur een momentsleutel
  • Zijkniptangetje (om wat draadjes/tie-wraps door te knippen)
  • Lambdasonde (let bij de aanschaf op dat de connector en de weerstand van de heater overeenkomen, prijs varieert van 50 euro tot 300 euro)
  • Eventueel een metalen buis om de arm van de sleutel te verlengen
  • Als het om de sonde na de katalysator gaat: assteunen

Stap 3: demontage

Gebruik een sleutel om de lambdasonde los te draaien (linksom, tegen de klok in). Door roest en andere invloeden kan de lambdasonde erg vast gaan zitten. Behandelen met wat kruipolie kan helpen. Zorg er ook voor dat de sleutel goed past, een verstelbare moersleutel (baco) is niet altijd de beste keus. Verder kan het handig zijn de draad door te knippen en een ringsleutel er omheen te plaatsen zodat de bout niet mal gedraaid wordt. De motor laten draaien voor de demontage is ook een handige methode om de sonde losser te krijgen. De metaallegering van de uitlaat is namelijk anders dan die van de sonde, dit zorgt ervoor dat het schroefdraad wat 'ruimer' wordt. Let er natuurlijk op dat alles erg warm is, dus wees voorzichtig!

Volg de draad naar de dichtsbijzijnde connector en ontkoppel deze. In het geval van de lambdasonde na de katalysator: krik de auto omhoog en plaats de assteunen. Zorg ervoor dat de auto aan beide kanten (links en rechts) omhoog gekrikt is en dat de handrem is aangetrokken. Kijk altijd uit als er onder de auto gewerkt wordt!

Stap 4: montage

Zoals bij bijna alle onderdelen van de auto geldt: check altijd het vervangen onderdeel. Bij de lambdasonde is het handig even de weerstand van de heater te meten. Doe dit door met de multimeter alle combinaties van de vier draden af te gaan. Als alle verbindingen hoogohmig zijn was waarschijnlijk de heater in de lambdasonde kapot. Een waarde tussen 2 en 20 ohm is normaal. Controleer of de nieuwe lambdasonde een vergelijkbare waarde heeft. Controleer ook de corrosie van de electroden in de connector, dit kan immers ook het probleem zijn.

Schroef de nieuwe lambdasonde in de uitlaat (rechtsom, met de klok mee). Het is aan te raden om het aanhaalmoment aan te houden van de fabrikant, meestal rond 50 Nm. Mocht je geen momentsleutel hebben, gebruik dan de volgende vuistregel: 50 Nm is gelijk aan 200 N op 25 cm, dat is dus zo'n 20 kg kracht zetten op een sleutel van 25 cm.

Sluit de connector aan en werk de draad netjes weg op dezelfde wijze als bij de oude sonde. Het kan nodig zijn om de foutcodes te wissen, raadpleeg hiervoor het internet hoe dit gedaan kan worden voor de specifieke auto. Start de motor en kijk of het motormanagementverklikkerlampje niet meer brandt.

Doorrijden?

Vooral als de eerste lambdasonde, direct in het uitlaatspruitstuk, defect is gaat de motor in 'noodloop'. Dit betekent dat de motor dus een vooraf afgestelde hoeveelheid brandstof en lucht binnenkrijgt en dit dus niet meer netjes geregeld wordt. Op lange termijn is dit minder goed voor de motor en rijdt de auto minder efficiënt. De lambdasonde verwijderen en dan rijden is ten zeerste af te raden, er zit dan immers een gat in de uitlaat.
© 2016 - 2019 Irda-en, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De reis van benzineBenzine en brandstof, voor de mensheid een normale gang van zaken. Maar wat maakt benzine nou benzine en waar komt het v…
Benzine, lpg of dieselBenzine, lpg of dieselBrandstof heeft het autorijden de laatste jaren veel duurder gemaakt. Vanaf het begin van 2009 wordt benzine steeds duur…
Bi-Fuel auto: wat is bi-fuel en wat zijn de voordelen?Bi-Fuel auto: wat is bi-fuel en wat zijn de voordelen?Door de nog steeds snel stijgende brandstofprijzen zijn zuinige auto’s erg in trek, steeds meer consumenten houden reken…
Benzine of diesel: wat rijdt goedkoper?Benzine of diesel: wat rijdt goedkoper?Benzine of diesel auto, welke is voordeliger? Een dieselauto rijdt zuiniger en diesel kost minder per liter dan benzine,…
Het Nieuwe Rijden: Hoe rijd ik goedkoper en milieubewust?Wat is Het Nieuwe Rijden nou precies? Goedkoper of anders autorijden? Zuiniger of meer milieubewust rijden? Of allemaal…

Reageer op het artikel "De lambdasonde, hoe werkt die en hoe te vervangen?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Ton van Hulst, 22-11-2018 19:59 #3
Hallo, ik heb een Hyundai Santa Fe uit 1997, hij is uitgelezen en op het scherm staat “ verwarmde lambdasonde 2, cilinderinhoud 1,regeling verwarming- storing in het circuit krukaspositiesensor/ motortoerentalsensor.
Ik ben al in twee garages geweest maar ze weten niet waar hij zit.

Laura, 22-01-2018 14:22 #2
Bij mij na uitlezen ook gebleken dat de Lambdasensor stuk is en vervangen moet worden. Nu begreep ik dat als de eerste defect is, je er goed aan doet de tweede ook te vervangen? Met 154.000 km op de teller van mijn BiFuel wagen is dit wellicht ook wel raadzaam?
Bij de garage rekenen ze 455,- voor 1 sensor dus toch wel goed om even verder uit te zoeken…

Luc, 08-03-2017 02:40 #1
Bedankt voor dit artikel. Had geen zin om speciaal gereedschap te kopen om enkel de lambdasonde te kunnen vervangen :) Sleutel 22 moet hier nog wel liggen! Reactie infoteur, 26-04-2017
Dat kan ik goed begrijpen, maar het moet inderdaad zonder speciaal gereedschap wel lukken. Losschroeven is het lastigst, hij zit vaak erg vast. Veel succes in ieder geval!

Infoteur: Irda-en
Gepubliceerd: 07-03-2016
Rubriek: Auto en Vervoer
Subrubriek: Auto
Reacties: 3
Schrijf mee!