InfoNu.nl > Auto en Vervoer > Verkeer > Het ZOAB-wegdek geeft gaten bij vriezend weer

Het ZOAB-wegdek geeft gaten bij vriezend weer

Het ZOAB-wegdek geeft gaten bij vriezend weer Wanneer het glad is dan wordt er gestrooid. De snelweg moet vrij van ijs en sneeuw zijn. Met zoutstrooiers en sneeuwschuivers worden de autobanen sneeuw- en ijsvrij gemaakt. Dit strooizout verandert de weg in een redelijk begaanbare weg. Het pekelwater zoekt zijn weg, bevriest weer bij vriezend weer en zet uit. Het gevolg kan veel losse steentjes en grote gaten op de snelwegen zijn. Hoe kan dat?

Asfalt

Asfalt wordt vooral gebruikt voor het verharden van wegen. Asfalt wordt tegenwoordig vervaardigd in een asfaltcentrale en daarnaast komt asfalt voor in asfaltmeren. Een asfaltmeer is een meer dat op natuurlijke wijze gevuld is met een stug en vloeibaar asfalt. Bij een natuurlijke asfaltmeer of teerput komt aardolie naar het oppervlak en door verdamping van de vluchtige stoffen blijft er een stroperige asfaltsubstantie over. Het grootste bekende natuurlijke asfaltmeer is Pitch Lake op Trinidad (bovenwindse eilanden van de kleine Antillen) en verder de La Brea-teerputten in de stad Los Angeles, die al bestonden in de IJsstijd. Het Pitch Lakemeer werd in 1595 ontdekt en tegenwoordig is het meer een toeristische attractie en komt asfalt uit de asfaltcentrales waar het machinaal wordt gemaakt van de natuurlijke grondstoffen:
  • Grind of steenslag
  • Zand
  • Zeer fijn vulstof

Dit mengsel wordt met bitumen aan elkaar gekleefd en geeft ons het asfalt dat tegenwoordig gebruikt wordt in de Nederlandse wegenbouw.

Bitumen

Bitumen is een stroperige vloeistof en komt vrij door de bewerking van ruwe aardolie. Door het verwijderen van lichtere fracties (zoals benzine, vloeibaar petroleumgas en diesel) uit de ruwe aardolie kan tijdens het proces bitumen worden verkregen. Bitumen is een halfvast koolwaterstofproduct en pas als het wordt verwarmd, wordt het stroperig en gaat de stof vloeien. Sinds 1991 wordt overal geraffineerd bitumen gebruikt als bindmiddel voor asfalt, want sinds toen is teer, dat veel gebruikt werd, verboden vanwege de giftige stoffen die erin zitten (hoog gehalte aan PAK’s)

In Nederland

In Nederland werd in 1972 geëxperimenteerd met zeer open asfaltbeton (ZOAB). Voor die tijd werd dicht asfaltbeton (DAB) gebruikt of betonplaten. Vanaf de jaren ’80 werd op de snelwegen ZOAB toegepast en anno 2015 hebben 90% van de snelwegen ZOAB.

Dicht asfaltbeton (DAB)

Dicht asfaltbeton is de oudste deklaag en stads- en dorpswegen zijn veelal gemaakt van dicht asfaltbeton. Dicht asfaltbeton is niet poreus en het geluid van de autobanden wordt niet gedempt. Om geluidsoverlast tegen te gaan worden er veelal geluidswallen aangelegd. Bij een nat wegdek, bij regen of strooizout is het zicht voor de automobilist erg slecht door opspattend water van ervoor rijdende auto’s. Wanneer het vriest, bevriest het water in scheuren en gaten in het wegdek en langzaam worden kleine scheuren en gaten groter. De levensduur van dicht asfaltbeton is gemiddeld 12 tot 17 jaar.

Zeer open asfaltbeton (ZOAB)

Op de Nederlandse snelwegen is anno 2015 zeer open asfaltbeton (ZOAB) het meest gebruikt asfalt. Het asfalt bij ZOAB heeft kleine gaatjes en heeft een open structuur. Het laat het water doorlopen zodat het niet op het asfalt blijft liggen. Ook heeft het als voordeel dat het minder geluid maakt bij het rijden. Het geeft zelfs 5 decibel minder geluid waardoor een geluidsscherm minder vaak nodig is. Nog een voordeel van ZOAB is dat spoorvorming zelden voorkomt omdat zeer open asfaltbeton niet vervormt door de druk van alle wielen. Omdat het water weg kan spat het ook minder op maar juist de waterdoorlaatbaarheid zorgt voor problemen bij vriezend weer.

Vriezend weer

Vorst zorgt jaarlijks in de wintertijd voor kopzorgen bij Rijkswaterstaat, verantwoordelijk voor de wegen in Nederland die vooral met ZOAB asfalt bedekt zijn. Een ZOAB wegvak komt gemiddeld eerder onder het vriespunt en na opwarming duurt het langer voordat het ZOAB weer boven nul komt. En wanneer het vriezend weer is wordt het water in de holle ruimtes ijs, en zet uit. Poreuze asfaltverhardingen zijn gevoeliger voor het losraken van het verhardingsmateriaal. Door het uitzetten laten steentjes los en komen los op de weg te liggen met het risico van opspatten tegen een voorruit. Rijdende wielen maken nog meer verhardingsmateriaal los en er ontstaan gaatjes in het wegdek, die al gauw veranderen in gaten. Door de zuigende werking van banden wordt het pekelwater wel naar boven gezogen, maar dit heeft alleen effect als de verkeersintensiviteit voldoende is en dit is ’s nachts vaak niet het geval met als gevolg dat het dan ook glad dreigt te worden en er extra moet worden gestrooid. De problemen met vorst doen zich vooral voor bij ZOAB waarbij het bitumen is verouderd en daardoor is verbrost. Bij een net geasfalteerd ZOAB wegdek is de remweg langer, waar automobilisten goed rekening mee moeten houden. ZOAB wordt ook wel fluisterasfalt genoemd en gemiddeld gaat ZOAB asfalt zo’n tien jaar mee en moet dan vervangen worden.

ZOAB+

Om de levensduur van ZOAB te verlengen wordt er ZOAB+ gebruikt. ZOAB+ bevat meer bitumen en acrylvezels.

Tweelaags-ZOAB

Om de geluidseigenschappen nog verder te verbeteren, is tweelaags-ZOAB (TZOAB) ontwikkeld. Tweelaags-ZOAB heeft een nóg betere geluidsdemping en zodoende kan er bespaard worden op geluidsschermen. Tweelaags-ZOAB is echter niet geschikt voor wegen binnen de bebouwde kom want tweelaags-ZOAB heeft minder weerstand tegen wringend verkeer: optrekkend en stilstaand verkeer en veel bochtenwerk, zoals rotondes. En dubbellaags-ZOAB heeft beduidend hogere onderhoudskosten.

Zelfherstellend asfalt

In december 2010 is een proefvlak geasfalteerd met zelfherstellend asfalt. Dit is asfalt waar tijdens de productie van ZOAB staalwolvezeltjes aan het bitumen is toegevoegd. Wanneer er dan scheuren ontstaan, die gaten gaan worden is het de bedoeling om met een inductiespoel over het wegdek te rijden en door verhitting bitumen te laten smelten en de scheurtjes weer te laten verdwijnen. De proefstrook ligt er in 2015 nog bij als nieuw en de techniek werkt erg goed. Er is alleen geen apparaat groot en snel genoeg om de scheurtjes weer aan elkaar te lijmen. Aannemers investeren nog niet in deze techniek.
© 2015 - 2017 Rieja, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zoab en geen aquaplaning meerZoab (zeer open asfalt beton) is een wegverharding met een hoog percentage holle ruimte. Met zoab wordt het opspatten va…
“Zolder: Het snelste asfalt van Vlaanderen”Racefanaten op het circuit van Zolder verkiezen SMA. Steen Mastiek Asfalt verzekert door zijn hoogkwalitatief skelet van…
Betoog over oliegebruikBetoog over oliegebruikHieronder vind je een betoog over oliegebruik met als hoofdvraag: Hoe ver gaan landen voor het verkrijgen van olie?
IJsaanzetting en ijzelEén van de meest hinderlijke weersverschijnselen is ijsaanzetting die aan de grond maar ook op vliegtuigen fatale gevolg…
Auto: Anti-slipcursus & RijvaardigheidstrainingEen anti-slipcursus of een rijvaardigheidstraining is niet alleen van toegevoegde waarde in verband met de veiligheid op…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Original Uploader Was Michiel1972 At Nl.wikipedia / Wikimedia Commons
  • http://www.rijkswaterstaat.nl/wegen/wegbeheer/aanleg-wegen/zoab.aspx
  • http://delta.tudelft.nl/artikel/leuk-bedacht-zelfherstellend-asfalt/29544
  • http://www.rtlnieuws.nl/nieuws/binnenland/vorst-beschadigt-meer-kms-wegdek
  • http://www.parool.nl/parool/nl/8/WEER/article/detail/113721/2009/01/10/Vorst-brengt-wegen-schade-toe.dhtml
  • http://www.technischwerken.nl/kennisbank/techniek-kennis/wat-is-bitumen-en-waarvoor-wordt-bitumen-gebruikt/
  • http://www.asfaltblij.nl/wat-is-asfalt
  • http://asfaltcentraleoverbetuwe.nl/asfalt%20info.ht

Reageer op het artikel "Het ZOAB-wegdek geeft gaten bij vriezend weer"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Rieja
Laatste update: 26-09-2016
Rubriek: Auto en Vervoer
Subrubriek: Verkeer
Bronnen en referenties: 8
Schrijf mee!