InfoNu.nl > Auto en Vervoer > Boten > Veranderingen in het Noordpoolgebied

Veranderingen in het Noordpoolgebied

Veranderingen in het Noordpoolgebied De wereldwijde klimaatverandering door de opwarming van de aarde begint grote gevolgen te krijgen. De Noordelijke Zeeroute tussen Oost-Azië (Japan, Noord- en Zuid-Korea, China) en Europa (Hamburg, Rotterdam, Antwerpen) vormt binnenkort een rendabeler alternatief voor de gangbare route via het Suezkanaal (Egypte) en de Golf van Aden. De noordelijke route is korter, maar misschien ook veiliger door de politieke situatie in het Midden-Oosten.

Inhoudsopgave


Opwarming van de aarde

De opwarming van de aarde waarvoor al tientallen jaren wordt gewaarschuwd (“An Inconvenient Truth”, weet je nog?) wordt stilaan een onmogelijk terug te draaien realiteit. De evolutie zelfs maar vertragen beschouwen steeds meer wetenschappers als een naïeve houding. Schattingen lopen nog steeds ver uit elkaar, maar een stijging van de temperatuur van 1 tot enkele graden voor het einde van deze eeuw zijn geen uitzondering meer. De opwarming van de aarde zorgt voor veel problemen zoals een stijgende zeespiegel, meer bosbranden en meer en grotere stormen wereldwijd. Daarnaast biedt de verandering van het aardse klimaat ook nieuwe mogelijkheden in de internationale handel. De stijging van de zeespiegel maakt routes toegankelijk die voorheen onvoldoende diepgang boden voor grote zeeschepen. Het smelten van het poolijs zorgt voor nieuwe zeeroutes.

Nieuwe vaarroute

Vooral de handel tussen Rusland en China zou veel sneller en goedkoper worden. Een reis tussen oost (China) en west (Europa) duurt nu via de zuidelijke route (via het Suezkanaal in Egypte) ongeveer 48 dagen. Via de Noordelijke Zeeroute zou eenzelfde reis maar 35 dagen tellen. De noordelijke doorvaart blijft experimenteel en onmogelijk zonder begeleiding van Russische ijsbrekers (die uiterst krachtig zijn en op kernenergie werken). Het aantal van die 'experimenten' neemt wel snel toe: in 2010 waren er maar vier schepen die de hele route hebben doorgevaren, in 2011 al 34 en in 2012 waren er 46 schepen. Ook de tonnenmaat neemt snel toe.

De nieuwe zeeroute via het noorden zal wel niet voor meteen zijn. Langs het traject zijn er nog onvoldoende infrastructuur en havenfaciliteiten voor grote schepen. Onder andere de Russische haven Moermansk hoopt op een grote uitbouw van infrastructuur en denkt een graantje te kunnen meepikken van de nieuwe route tussen oost en west. Moermansk ligt boven de Poolcirkel, maar is nu al bijna het hele jaar ijsvrij. Op een door klimaatverandering hertekende wereldkaart zou Moermansk tot een belangrijk internationaal knooppunt in de handel kunnen uitgroeien. Vooral transport tussen China, Japan, Rusland, Noord- en West Europa zou binnenkort regelmatig via de Noordelijke Zeeroute varen en op die route allerlei havens aandoen, zoals Moermansk.

Ook ten noorden van Canada smelt het poolijs steeds sneller en voor een langere periode. Deze route zou concurrentie kunnen vormen voor het Panamakanaal en het nog te bouwen Nicaraguakanaal. De wereldhandel zal de komende decennia in elk geval hevig door elkaar geschud worden door de nieuwe mogelijkheden.

Grondstoffen

Door de dikke ijslaag was grondstoffen winnen in noordelijk gebied (zeker boven de Poolcirkel) tot voor kort erg onrendabel en risicovol. Omdat het ijs stilaan verdwijnt worden allerlei grondstoffen in het poolgebied nu wél toegankelijk. Onder het Poolijs liggen grote voorraden aardolie en -gas, diamant en uranium. Het ironische van de zaak: door de toeloop van bedrijven overal ter wereld neemt de druk op het milieu nog verder toe. De handel en ontginning in de meest noordelijke gebieden van de wereld zullen de uitstoot van fossiele brandstoffen nog doen toenemen. Onder het Noordpoolijs zou tot 15 % van alle beschikbare oliereserves liggen en tot zelfs 30 % van alle aardgasreserves. Ook de permafrost in het noorden van Rusland en Canada smelt versneld, ook daar zullen in de nabije toekomst tot nu toe onrendabele grondstoffen worden aangeboord. De risico's blijven echter bestaan: zelfs bij een olielek in de toegankelijke Golf van Mexico weten overheden en bedrijven niet hoe te reageren. Bij een lek in het Noordpoolgebied lijkt elke interventie of reddingsoperatie bij een ramp voorlopig onmogelijk.

Ramp of opportuniteit

Voor velen is de opwarming van de aarde een regelrechte ramp. Het zuiden van de planeet en het equatoriaal gebied worden nog moeilijker bewoonbaar, de landbouwopbrengsten zouden gaan dalen. Allerlei insecten (zoals Malariamuggen) zullen steeds noordelijker trekken en de stijgende zeespiegel vormt voor bijna elk land ter wereld een groot probleem. Het grootste deel van de wereldbevolking woont namelijk in megasteden aan de kust, die maar net boven de zeespiegel liggen. Een stijging van 1 tot enkele meters is dan ook rampzalig.

Grote bedrijven zien echter de opwarming steeds meer als opportuniteit. Er zijn de groeimarkten van 'bio' en 'eco'-producten (een label is meestal genoeg om consumenten te overtuigen, greenwashing volstaat dus voor grote multinationals). De veranderingen maken nu ook ontoegankelijke regio's wél toegankelijk. Het toerisme naar Noord- en Zuidpool neemt toe, en binnenkort kan men dus op grote schaal beginnen met het ontginnen van waardevolle grondstoffen. Er kan dus steeds meer winst gemaakt worden in het Noordpoolgebied.

Militarisering

Er is maar één probleem bij al die economische opportuniteiten: de geopolitieke situatie van het Noordpoolgebied. Het belangrijkste overlegorgaan tussen verschillende landen die claims maken op het Noordpoolgebied is de Arctic Council. Daarvan zijn Rusland, Finland, Zweden, Denemarken (Groenland), Noorwegen (Spitsbergen), Ijsland, de VS (Alaska) en Canada lid. Elk land heeft volgens VN-conventies recht op een 'exclusieve economische zone' in de Noordelijke Ijszee tot 370 kilometer voor de kust. Rusland en Canada hebben het meeste baat bij deze regeling, met hun lange noordelijke kustlijn. Noordelijker dan die grens wordt het echter helemaal onduidelijk. Amerikanen en Russen hebben bijvoorbeeld al vlaggetjes neergeplant op strategische plekken op de zeebodem onder het poolijs.

Sinds 2010 zijn er steeds meer, grotere en intensievere Amerikaans/Canadese militaire oefeningen in het gebied. Ongeveer op hetzelfde moment besliste Rusland om 2 nieuwe militaire brigades op te richten, in Moermansk en Archangelsk, met elk enkele duizenden soldaten die voorbereid zijn op de noordelijke weersomstandigheden. Ook de vloten van beide machtsblokken worden versneld uitgebreid en versterkt in de Noordelijke Ijszee.
© 2013 - 2018 Swah, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Beleggen in grondstoffen: de rijkdom van RuslandBeleggen in grondstoffen: de rijkdom van RuslandTijdens een winterse koudegolf hoor je wel eens het nieuwsbericht dat "Rusland de gaskraan dichtdraait". De onrust die m…
Een hittegolf geeft veranderingen rond de NoordpoolEen hittegolf geeft veranderingen rond de NoordpoolEen hittegolf in Nederland is wanneer het vijf dagen of meer 25 graden is, waarvan drie dagen 30 graden zijn of meer. Ne…
Olympische Spelen 2012 Londen: speelschema handbalOlympische Spelen 2012 Londen: speelschema handbalOlympische Spelen 2012 Londen: speelschema handbal. Er wordt van 28 juli tot en met 12 augustus 2012 handbal gespeeld op…
WK voetbal 2014: Kwalificatie Europa Groep EWK voetbal 2014: Kwalificatie Europa Groep EVan de 53 deelnemende Europese landen aan de kwalificatie voor het Wereldkampioenschap voetbal 2014 zullen er uiteindeli…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: CIA, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • http://uitpers.be/index.php/ecologie/346-minder-poolijs-meer-doorvaart
  • http://www.mo.be/artikel/scharnieren-van-de-wereldhandelsvaart-havens-en-werven
  • http://www.demorgen.be/dm/nl/5378/Global-Warming/article/detail/1675692/2013/07/26/De-smeltende-Noordpool-vastgelegd-op-video.dhtml
  • http://www.standaard.be/cnt/dmf20130514_053
  • http://archief.uitpers.be/artikel_view.php?id=3115
  • http://www.hetlaatstecontinent.be/continent/antarctica_noordpool.html (afbeelding)

Reageer op het artikel "Veranderingen in het Noordpoolgebied"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Swah
Laatste update: 31-08-2013
Rubriek: Auto en Vervoer
Subrubriek: Boten
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!