InfoNu.nl > Auto en Vervoer > Auto > Social dumping in de transportsector

Social dumping in de transportsector

Social dumping in de transportsector Anno 2017 zijn er steeds meer vrachtwagens met Oost-Europese kentekens onderweg op West-Europese wegen. Maar wat velen van ons niet weten, is dat deze chauffeurs vaak weken, zo niet maandenlang ver van hun thuisland verblijven en leven onder mensonwaardige omstandigheden. In vakbondskringen wordt dit fenomeen bestempeld als een vorm van social dumping. Men spreekt in dat verband ook wel van een moderne vorm van nomadenbestaan. De massale instroom van goedkope arbeidskrachten uit Oost Europese lidstaten in de rijkere lidstaten, is een serieus probleem dat 'Brussel' eind 2017 wilde aanpakken door invoering van een nieuwe 'detacheringsrichtlijn'. Maar critici verwachtten niet dat de aangescherpte regels het probleem echt konden oplossen: de nieuwe regels golden niet voor de vervoerssector en ZZP 'ers. En tegen de tijd dat de nieuwe voorschriften daadwerkelijk operationeel zouden zijn (4 jaar na de invoering ervan), zouden juristen al lang de mazen in de wet hebben ontdekt.

Overvolle parkeerplaatsen

Overvolle parkeerplaatsen voor vrachtverkeer langs autosnelwegen en bij wegrestaurants. Het is een beeld dat ook op zondagen schering en inslag is, vrijwel elk weekend. En temperaturen die in de zomer bij warm weer, in de cabines gemakkelijk kunnen oplopen tot meer dan 50 graden. Airco is immers (nog) niet standaard aanwezig in alle voertuigen. Bestuurders die op klapstoeltjes aan de voorkant van hun voertuig zitten en de tijd proberen te doden, niet zelden met overvloedig gebruik van alcohol. Veelal uit frustratie omdat ze niet bij hun familie thuis kunnen zijn. Bijna niemand die het ziet. Een brok pure ellende die zich al jaren in een aparte wereld aan de randen van de Europese snelwegen afspeelt.

Moderne vorm van nomadenbestaan

Duizenden chauffeurs uit Oost-Europa brengen hun weekenden op een dergelijke manier door. Het zijn de moderne nomaden van het internationale goederenvervoer over de weg. Veel Oost-Europese chauffeurs zijn op die manier weken op pad. Ze rijden ook voor Nederlandse en Belgische transportondernemingen die in Polen, Roemenië, Bulgarije of Slowakije een zetel hebben. Doorgaans is er geen sprake van een echte transportonderneming ter plekke maar gaat het slechts om een postbusadres. Dat is illegaal maar alles draait om het concurrentievoordeel. En dat alles vindt plaats over de ruggen van de werknemers.

De betekenis van de term social dumping

Het was de Europese vakbeweging die voor dit verschijnsel een speciale term had bedacht: social dumping. Dumping betekent eigenlijk verkoop van diensten onder de eigenlijke kostprijs. In dit concrete geval gaat het eigenlijk om een verplaatsing van werkgelegenheid die banen kost. In het westen verdienen vrachtwagenchauffeurs tot pakweg 2500 euro per maand, nog vermeerderd met een onkostenvergoeding. In het Oostblok krijgen veel chauffeurs slechts het minimumloon. En dat ligt daar op 200 tot 500 euro per maand, met inbegrip van de kosten voor catering en logies. De meesten van hen brengen dit geld echter mee naar huis. In plaats daarvan koken ze hun potje achter op de aanhangwagen of ergens tussen de assen.

Europese bepalingen over rusttijden

Overigens waren deze mensonwaardige toestanden ook bekend in Brussel. Verkeerscommissaris Violeta Bulc erkende in dat verband dat dergelijke dumpingpraktijken niet langer te tolereren zijn. Daarbij wees ze erop dat er al langere tijd regelgeving bestond om de ergste uitwassen te beteugelen, zoals bepalingen die regels stellen voor het doorbrengen van rustperiodes in de truck (artikel 8, paragraaf 8 van verordening 561/2006). Daarover wordt onder meer gezegd: "Wanneer een chauffeur daartoe besluit, kunnen de rusttijden in het voertuig zelf worden doorgebracht, mits het voertuig stilstaat en over een geschikte slaapgelegenheid voor de bestuurder beschikt. Maar over de periodieke wekelijkse rusttijd van 45 uur, werd in bedoelde tekst niet expliciet gesproken.

Overtreding verbod kost in België en Frankrijk veel geld
De controle van de verordening is trouwens een taak van de lidstaten. Jammer genoeg is de betrokken tekst voor meerdere uitleg vatbaar. België en Frankrijk bijvoorbeeld, hebben besloten dat de gehanteerde formulering gelijk te stellen is aan een verbod. Daar zijn de parkeerplaatsen voor truckers in het weekend zo goed als verlaten. Overtreding van het verbod kost het bedrijf veel geld. Andere landen evenwel stellen zich op het standpunt dat het door het ontbreken van richtlijnen met betrekking tot rustpauzes in het weekend, dat weliswaar niet is toegestaan, maar ook niet expliciet verboden is. En alleen iets wat duidelijk verboden is, kan ook worden bestraft met een boete.

Aanpak Europese Commissie van uitbuiting en oneerlijke concurrentie

Een Europa zonder grenzen, zonder wisselkoersen en vrij verkeer van personen en diensten. Dat was wat men in 1992 voor ogen had toen het Verdrag van Maastricht ondertekend werd. Maar de praktijk anno 2017 is anders en wordt gedomineerd door een massale instroom van goedkope arbeidskrachten uit Oost Europa. Ondernemingen die nog werken met Nederlandse arbeidskrachten prijzen zich volledig uit de markt en zien hun kansen in een aanbesteding tot nul reduceren. Gevolg: duizenden Nederlandse vaklui die gewoon 'aan de kant staan'.

Detacheringsrichtlijn moet arbeidsmigratie regelen

Gelukkig onderkende 'Brussel' dat ook, en in oktober 2017 besloot men daarom om het fenomeen ‘social dumping’ aan te pakken door aanscherping van de zogenaamde ‘detacheringsrichtlijn’. Werknemers in 2017 die tijdelijk in een ander land van de Europese Unie te werk gesteld waren, moeten uiterlijk vanaf 2021 eenzelfde beloning ontvangen als bijvoorbeeld hun collega‘s in Nederland of België. Maar het viel niet in goede aarde bij de transportsector en de vakbonden, dat de nieuwe richtlijnen niet golden voor het wegtransport. Trouwens, ook voor ZZP'ers golden de nieuwe richtlijnen (nog) niet. En juist in deze sectoren waren uitbuiting en oneerlijke concurrentie schering en inslag.

Eigen regeling voor truckers

Dat het wegtransport buiten de aangescherpte richtlijnen viel had meerdere redenen:
  • eerdere suggesties voor het tegengaan van loondumping en plannen voor een betere handhaving, werden door de sector zelf als onvoldoende bestempeld;
  • ook was er het nodige verzet vanuit Oost-Europese lidstaten.

Maar de Europese commissie liet weten dat van uitstel geen afstel komt. Voor truckers was er een nieuwe en eigen regeling in voorbereiding. Als alle betrokkenen (zoals Europees Parlement en afzonderlijke lidstaten) daarmee zouden instemmen, zou er wellicht in 2018 al meer duidelijkheid over kunnen komen.
© 2015 - 2019 Bonafide, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Waarom en hoe social media te gebruiken door bedrijven?Waarom en hoe social media te gebruiken door bedrijven?Social media biedt organisaties de mogelijkheid om op een ideale manier (goedkoop, snel, gebruiksvriendelijk, groot bere…
Sociale Media, overheid en de gevarenSociale Media, overheid en de gevarenOnder social media of wel sociale media wordt een online platform verstaan, waarop je met elkaar kunt communiceren. Het…
Betekenis en invloed van social mediaBetekenis en invloed van social mediaDaar waar de invloed van de oude media, zoals kranten, tanende is zien we de opkomst van de social media; ook wel nieuwe…
ZZP en social mediaZZP en social mediaAls ZZP’er wil je natuurlijk wel dat potentiële klanten je weten te vinden. Tegenwoordig is vooral social media een goed…
Gratis tool: social media policy voor bedrijvenGratis tool: social media policy voor bedrijvenSociale media. Interessant, snel, sociaal. Niet alleen privé maar ook zakelijk bieden sociale media vele voordelen. Maar…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Geralt, Pixabay
  • Bijdrage Dagblad De Limburger 27-10-2017 : 'Nieuwe regels voor truckers in de maak'.
  • Opiniebijdrage in Dagblad De Limburger van zaterdag 28 oktober 2017 "Richtlijn"

Reageer op het artikel "Social dumping in de transportsector"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Bonafide
Laatste update: 19-01-2018
Rubriek: Auto en Vervoer
Subrubriek: Auto
Bronnen en referenties: 3
Schrijf mee!