Het succes van Ryanair

In 1985 werd Ryanair opgericht door Christy Ryan, Liam Lonergran en Tony Ryan. Tony is geen familie van Christy Ryan, maar de maatschappij is wel naar hem vernoemd. Ryanair begon met een Embraer-vliegtuig met 15 zitplaatsen een verbinding tussen het Ierse Waterford en Londen. Vanaf 1986 volgden er meer routes en stegen de passagiersaantallen: Michael O'Leary en Ryanair, een succesverhaal.

Michael O'Leary

Algemeen
Al jaren hebben vliegmaatschappijen te maken met een moordende concurrentie. Daarbij kwam de ellende van de kredietcrisis met alle gevolgen daarvan. Toch blijkt maar weer eens dat juist de moordende concurrentie ertoe leidt dat de winnaars boven komen drijven. Dat gebeurde met Ryanair.

Zoon van Ierse boeren
In 1961 werd Michael O'Leary geboren. Hij groeide voorspoedig op in het boerengezin, al leverde het bedrijf van vader weinig op. Met zes kinderen was het niet gemakkelijk om de eindjes aan elkaar te knopen. Michael was niet het typische kleine jongetje dat er van droomt later piloot te worden, al zou je anders vermoeden als je zijn latere carrière in ogenschouw neemt. Het liefst zou Michael net als zijn vader boer zijn geworden. Hij koos echter voor de cijfertjes, omdat er als boer geen droog brood te verdienen valt. Na zijn studies aan de universiteit van Dublin begon hij in 1983 als boekhouder bij KPMG. Daarna werd hij belasting-consulent. Op die manier kwam hij in contact met Tony Ryan. In die periode was Ryanair verliesgevend en Tony vroeg hem of hij de maatschappij wilde herstructureren.

Opdracht: Ryanair winstgevend maken
Michael O'Leary werd een goede vriend van 'godfather' Tony Ryan. In 1990 werd hij aangesteld om de maatschappij winstgevend te maken. Michael zag in dat het probleem van sommige luchtvaartmaatschappijen is dat ze geleid worden door mensen die gefascineerd zijn door vliegen. Dat geldt niet voor Michael. Voor hem zijn vliegtuigen gewoon bussen met vleugels. Hij is een zakenman en dus leidt hij Ryanair als een onderneming. Zijn filosofie was en is "Pile it high and sell it cheap" (verkoop grote hoeveelheden tegen lage prijzen). De eerste actie van Michael was dan ook Ryanair om te vormen tot een goedkope luchtvaartmaatschappij. Ryanair zette in op zeer basic vliegdiensten als lowbudgetmaatschappij: goedkoop, maar met grote volumes. Voor de extra diensten (tot zelfs naar de wc gaan) moet gewoon betaald worden. Dat maakte de Ierse prijsvechter tot een winstgevend bedrijf en de meest succesvolle in Europa, met ruim 65 miljoen passagiers in 2009. Op de derde plaats, na Lufthansa (1) en Air France (2).

Southwest Airlines
Deze luchtvaartmaatschappij startte in het midden van de jaren zeventig met het aanbieden van lage tarieven voor vliegreizen. Gelet op zijn filosofie en het feit dat Michael fan is van lagekosten bedrijven zoals Ikea, Aldi en Lidl is het geen wonder dat Herb Kelleher (oprichter en voormalig bestuursvoorzitter van Southwest Airlines) het grote voorbeeld werd voor Michael. De Amerikaanse luchtvaartonderneming hanteert lage prijzen en is toch winstgevend. In 1990 ging Michael naar Southwest Airlines in Dalles om er inspiratie op te doen en na dat bezoek zag Michael mogelijkheden voor Ryanair.

Doen wat beloofd is
Vanaf het begin van zijn functioneren bij Ryanair meende Michael dat mensen slechts vier dingen van een luchtvaartmaatschappij willen, namelijk dat die is:

• 1. snel;
• 2. efficiënt;
• 3. goedkoop;
• 4. stipt.

Op grond daarvan wilde Michael alle overbodige franjes en kosten wegsnijden, om zijn klanten een zo laag mogelijk tarief te kunnen bieden. Hij kopieerde het model van Southwest Airlines, maar ging er wel veel verder in dat Southwest ooit durfde. Die eerste jaren nam niemand in de luchtvaartbranche Michael serieus. Ze lachten Ryanair uit en voorspelden dat het bedrijf ten onder zou gaan. Maar de consumenten houden van Ryanair. Al is het reizen met de luchtvaartonderneming niet erg comfortabel, dat is ook nooit aan de passagiers voorgespiegeld. Ryanair doet wat het beloofd heeft: snel, stipt, efficiënt en goedkoop. Meer willen de reizigers niet.

Bereid zijn om te knokken
Aan boord
Aan boord van de vliegtuigen van Ryanair wordt niets gratis geserveerd (zelfs de pinda's niet). Dit beleid spaart ook weer schoonmaakkosten, want hoe minder passagiers consumeren, des te minder tijd er nodig is voor het schoonmaken van de vliegtuigen als ze weer aan de grond staan.
Secundaire vliegvelden
Ryanair vliegt op secundaire vliegvelden, waar veel minder voor landingsrechten hoeft te worden betaald dan op de grote luchthavens. Wanneer de vliegvelden de prijzen voor landingsrechten dreigen te verhogen gaat O'Leary volop in de tegenaanval. Hij kan namelijk vreselijk goed en spijkerhard onderhandelen.
Een type vliegtuig
Ryanair vliegt maar met één type vliegtuig, de Boeing 737. Bovendien worden ook nog eens alleen tweedehands toestellen gekocht.
Stijgende brandstofprijzen
Het deert Ryanair niet of nauwelijks wanneer de brandstofprijzen stijgen, want Michael sluit vaak futurecontracten op olie af, waardoor prijsverhogingen veel minder hard aankomen dan bij maatschappijen die dat niet hebben gedaan.
Reclame
Alles waar maar reclame op kan worden aangebracht in en rond de vliegtuigen van Ryanair wordt benut.Van de toestellen zelf tot en met de stoelen en de spuugzakjes aan toe.

Stuipen op het lijf

Ryanair heeft de grote, gevestigde luchtvaartmaatschappijen de stuipen op het lijf gejaagd. Zij begonnen ook met goedkope vluchten via aparte dochterondernemingen. Maar die hebben Ryanair niet uit de markt kunnen drukken. De vaste kosten van Ryanair zijn ook een stuk lager. Zelfs prijsbrekers als easy Jet en Virgin slagen er niet in de kosten zo laag te houden. Dat komt omdat Michael vindt dat je nooit mag verslappen als het om kostenbeheersing gaat. Zijn stelling luidt dat als je monopolisten wilt breken, je bereid moet zijn te knokken. Als 'straatvechter' is Michael daartoe zeker bereid.

Symbool van het moderne Europa

Michael is zowel trots op zijn Ierse afkomst als op het feit dat hij Europeaan is. Voor hem is Ryanair het symbool van het moderne Europa, dan telt:

• dat je lak hebt aan regels;
• onconventionele dingen doet;
• een rebel bent.

Anders verandert er nooit iets.
Met Ryanair heeft Michael O'Leary de regels van het vliegen veranderd. Hij is erg competitief. Er zijn maar weinig Ierse bedrijven die erin slagen om grote spelers uit Duitsland, Frankrijk of Groot-Brittannië de stuipen op het lijf te jagen. Ryanair is een van die weinigen.

Toekomst

Volgens Michael ziet de toekomst voor Ryanair er heel goed uit. De recessie maakt mensen kostenbewuster. De volgende vier jaar zal Ryanair haar passagiersaantal opvoeren tot 100 miljoen per jaar. Dankzij haar lage tarieven zullen die passagiers miljarden euro's beparen. Zo is Ryanair tot de snelst groeiende luchtvaartmaatschappij van Europa met grote ambities voor de komende jaren geworden. Inderdaad: Michael O'Leary en Ryanair, een succesverhaal.