InfoNu.nl > Auto en Vervoer > Tweewieler > Oldtimer bromfiets: rolaandrijvers

Oldtimer bromfiets: rolaandrijvers

Hulpmotoren met rolaandrijving waren rond 1950 mateloos populair in Nederland. Men was in die naoorlogse jaren toe aan goedkoop en sneller vervoer, waar de fabrikanten van die hulpmotoren goed op inspeelden. Deze hulpmotoren waren te monteren op iedere normale fiets en daardoor dus ook ideaal voor het grote publiek. Een aantal van de bekende en misschien minder bekende rolaandrijvers, stel ik graag aan u voor.

De hulpmotor

Veel fabrikanten van motoren ontwikkelden een rolaangedreven motor, die dikwijls met een hendel op de band kon worden gezet. Een aantal van die fabrikanten maakte een motor voor montage boven het voorwiel, maar er waren er ook die de ophangingbevestiging voor de motor midden onder het frame maakten. Dit laatste principe zorgde voor een lager zwaartepunt met als voordeel een betere wegligging en dus meer stabiliteit.

De Mosquito

De introductie van de motor was in 1949. De rol aangedreven Mosquito werd met 2 bouten, verend onder aan het frame gemonteerd. De motor woog maar 7 kg. en was zo smal, dat de trappers goed rond konden gaan, als er normaal op gefietst werd.

De bediening vond plaats door twee handles. Een voor het gas en een voor het kleplichten. Die laatste hendel zorgde voor minder compressie, waardoor de motor beter aan te trappen was. Het benzinetankje werd onder de bagagedrager gemonteerd.

Het verbruik was 1:100. De maximumsnelheid bedroeg 25 km/uur. Deze van oorsprong Italiaanse motor werd door N.V. Hostaco in Dordrecht verkocht.

De Lohmann

De Lohmann was een heel specifieke motor, die op petroleum reed. Een soort dieselversie die geen ontsteking of bougie had, maar die d.m.v. kabels aan het stuur de cylinderbus bewoog. Door de veranderende compressieverhouding ontstond zelfontbranding.

De motor werd onder het frame geplaatst met de rol op het achterwiel. Het gewicht van de motor bedroeg slechts 5 kg. Het verbruik was 1:130. De maximumsnelheid bedroeg 25 km/uur. Deze van oorsprong Duitse motor werd door N.V. Rijwiel en Motorrijwielfabriek Cyrus in Venlo verkocht.

De Berini M13

De introductie van de Berini M13 motor was in 1949. Dit betrof alleen het motortje, die overigens als bijnaam "het Eitje" kreeg vanwege het ei-vormig tankje, wat boven op het motortje zat. Dit motortje was bedoeld voor montage boven het voorwiel van de fiets. Al snel werd er een eigen frame voor de Berini ontwikkeld, waardoor er een stevige bromfiets ontstond. Het gewicht van de motor bedroeg 6,5 kg. en het verbruik 1:75. De maximumsnelheid bedroeg 30 km/uur. Deze van oorsprong Nederlandse motor werd door Berini in Dordrecht verkocht.

Pluvier motoren

Diverse fabrikanten maakten gebruik van de Pluvier rol aandrijfmotor. De modellen van de brommers leken erg op elkaar. Dit waren o.a. de Simplex, de Locomotief en de Berini(M23).

Sparta maakte er ook een met de Pluvier motor en dit type werd bekend onder de naam "verpleegster brommer". Een geheel met plaatwerk bedekte bromfiets, in de veel geziene grijze kleur. (Een foto van deze brommer vind je achter de Simplex bromfiets). Het verbruik was ongeveer1:40 en de maximumsnelheid bedroeg 35 a 40 km/uur. Deze van oorsprong Nederlandse motor werd gebouwd onder in Nederland gebouwde frames en bij diverse dealers verkocht.

De Solex

De al in 1948 geïntroduceerde Solex is nog steeds een bekende verschijning op de Nederlandse wegen. Een bromfiets die nog steeds nieuw te verkrijgen is, al is het model in de loop van de jaren wat hoekiger geworden. De aandrijving vindt op het voorwiel plaats en vanaf het type OTO voorzien van een automatische koppeling. Het verbruik is 1:70 en de maximumsnelheid bedraagt 30 km/uur.

De Velo Vap

Deze bromfiets komt uit de Vap-fabriek in Frankrijk en is sinds 1958 in productie. Het model lijkt een tweelingbroertje van de Solex en is voorzien van een vol- automatische koppeling. Tevens heeft de Velo Vap een automatische regulateur, die bij tegenwind of hellingen zorgt voor meer power. De aandrijving bevindt zich boven het voorwiel. Het verbruik is 1:70 en de maximumsnelheid bedraagt 33 km/uur.

Onbegonnen werk

Het is bijna onmogelijk om alle gefabriceerde modellen in beeld te brengen. Daar zijn hele boeken over te schrijven. Met het vermelden van de onderstaande modellen, die nog af en toe in Nederland te zien zijn bij een van de vele oldtimerritten, wil ik volstaan:
  • Cymota, een Engelse hulpmotor met rolaandrijving boven het voorwiel.
  • Wolf-kid, een Franse hulpmotor met rolaandrijving boven het voorwiel.
  • Le Poulain, een Franse hulpmotor met rolaandrijving boven het voorwiel.
  • Achilles Flink, motor met rolaandrijving boven het voorwiel.(herkomst niet bekend)
  • Avaros ideaal, motor met rolaandrijving boven het voorwiel.(herkomst niet bekend)
  • Boy, een Nederlandse motor met rolaandrijving midden onder het frame.
  • Cyclestar, een Nederlandse hulpmotor met rolaandrijving midden onder het frame.
  • Peugeot Bima, een Franse bromfiets met rolaandrijving midden onder het frame.
  • Pirottino, een Italiaanse bromfiets met rolaandrijving midden onder het frame.
  • Mobylette, een Franse bromfiets met rolaandrijving midden onder het frame.
  • Bianchi, een Italiaanse bromfiets met rolaandrijving midden onder het frame.


Lees verder

© 2009 - 2017 Berrie_van_mier, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Dagje uit; Een Solex hurenVele zullen hem nog herkennen van vroeger, de Solex. Werd hij vroeger puur voor transport gebruikt, zie je de Solex tege…
Bromfietsen en hun geschiedenisOp vakantie gaan in de jaren vijftig betekende vaak op de Berini naar Echternach in Luxemburg. Nederland zat in de weder…
Solexity: e-bike van de makers van Ferrari en MaseratiSolex. Van de naam alleen al, worden veel mensen nostalgisch. Toch heeft deze Franse klassieker zich al heel wat keren o…
Brommer en scootermerkenBrommer en scootermerkenEr bestaan vele Brommer en scootermerken, van Aprilia, Batavus en Centro tot Tomos, Yamaha en Zündapp. Vele van deze mer…
Elektrische scooter: milieuvriendelijk brommenElektrische scooter: milieuvriendelijk brommenEen elektrische scooter kun je aan het stopcontact bijtanken. De elektrische solex is schoon, stil en ideaal voor in het…
Bronnen en referenties
  • Foto's bromfietsclub O.V.C. de Tukkers
  • Boek: "van rijwielhulpmotor tot bromfiets" door S.C. van der Kamp

Reageer op het artikel "Oldtimer bromfiets: rolaandrijvers"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

A. de Kok, 05-07-2016 11:15 #3
Wie heeft er informatie over de mosquito 38 cc, hoe te monteren en na te zien. Van mij is in onderdelen, wil hem graag monteren op een fiets. Ad Reactie infoteur, 05-07-2016
Ad, er zijn clubs met voornamelijk rolaandrijvers.
Daar zit vast kennis op dit gebied. Amders vast wel bij een solex club.
Succes met je project.

Olli, 05-08-2012 15:02 #2
Een dergelijke Mosquito fiets met hulpmotor zoals afgebeeld op bovenstaande foto is in mijn bezit. Het blok is gemonteerd onder een zware zwarte herenfiets uit de jaren 50. Nu wordt de motor vanaf en naar het achterwiel toe heen en weer bewogen middels een korte hendel boven aan het blok. Mijns inziens is deze hendel te kort omdat je deze alleen kunt bedienen als je met je linkerhand helemaal daar naar toe moet. Je ligt dan helemaal plat op de fiets (gevaarlijk) Is dit normaal of behoord deze hendel langer te zijn? Zit wel een gaatje in. Op de foto is dat jammer genoeg niet te zien.
Mijn Mosquito ziet er als nieuw uit. Jammer van zo'n lelijke blauwe plaat.
groetjes. Reactie infoteur, 08-08-2012
Wat late reactie vanwege vakantie. Zelf heb ik geen Mosquito in mijn bezit gehad. Wel heb ik een aantal foto's gevonden met allemaal een korte hendel. Is het misschien de bedoeling om deze hendel met de voet te bedienen? Kan je er helaas niet verder mee helpen.
Een mogelijkheid is om een club aan te schrijven van Solex en andere rolaandrijvers, Die weten vermoedelijk meer. Succes met de zoektocht!

Albert de Haas, 22-07-2011 16:07 #1
Ik ben in bezit van een velo-vap 1959 en ben op zoek naar een complete packing set, voor zowel cylinder als cabrateur, wie weet hoe ik hier aan kan komen?

Infoteur: Berrie_van_mier
Laatste update: 05-11-2010
Rubriek: Auto en Vervoer
Subrubriek: Tweewieler
Special: Oldtimer bromfietsen
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 3
Schrijf mee!