Biobrandstof: ethisch verantwoord?

Vele tegenstanders van biobrandstof komen met de voor de hand liggende, maar toch terechte opmerking dat voedsel niet in een brandstoftank hoort. Ze stellen dat er moet gekozen worden tussen brandstof en voedsel en dat de rijken nog rijker gaan worden en de armen steeds armer. Een andere mening is dat door de invoer van biobrandstoffen, de voedselprijzen sterk zullen stijgen. Tenslotte is er de bemerking dat biobrandstoffen de aanleiding is van vele milieuproblemen.

Biobrandstoffen: een zegen of een vloek

Voedseltekort

Er heerst in de wereld veel armoede en meer dan de helft van de wereldbevolking kampt met hongersnood [5]. Het zou dan onethisch zijn om voedsel te kweken om dan in een motor te gieten. Vaak gaat deze veronderstelling niet op. Slechts een klein deel van de landbouwgewassen zijn dan ook bedoeld voor brandstofgebruik. Wereldwijd is er ongeveer 4200 Mha grond beschikbaar voor landbouw, hiervan is slechts 1500 Mha in gebruik, dit is ongeveer een derde [1]. De groei van landgebruik voor bio-energie hoeft dus niet noodzakelijk te resulteren in een verminderde beschikbaarheid voor voedselgewassen. Het is wel zo dat dit vaak lokaal moet bekeken worden. Men moet er wel degelijk voor zorgen dat het welzijn van de mens primeert. Zo is het onethisch om een veld biomassa te kweken voor brandstofgebruik, wanneer er een paar kilometer verderop mensen verhongeren. De economische groei van landen als China en India zal een veel grotere impact hebben op de vraag naar landbouwgrond.

Prijsstijgingen

Een volgende punt van discussie is het verband tussen het opkomen van biobrandstoffen en de landbouw- en voedselprijzen. Ook hier wordt vaak veralgemeend. Landbouwprijzen vormen maar een beperkt deel van de voedselprijzen, gemiddeld zo’n 30% [1]. We zien zelfs dat het graan slechts 5% van de broodprijs uitmaakt. Bij vlees gaat gemiddeld 40% naar de landbouwer. Als we naar de evolutie van de landbouwprijs en de voedselprijs gaan kijken, zien we dat telkens er een stijging is van de landbouwprijs, er ook een stijging is van de voedselprijs. Deze trend gaat slechts op in 1 richting. Tijdelijke verhogingen worden dan ook vaak gebruikt als excuus om de voedselprijzen te verhogen.

Vaak is dit een mes dat langs 2 kanten snijdt. Als voorbeeld nemen we hier de tortillaprijzen in Mexico. Mexico voert al jaren lang maïs in vanuit de Verenigde Staten. Vele jaren terug kwam hier commentaar op, omdat deze goedkope invoer van maïs de lokale markt tegenwerkte en zo de lokale boeren geen kans gaven. Sinds het gebruik van maïs voor ethanol in de Verenigde Staten, ziet men de impact op het transport naar Mexico. De prijzen worden duurder en dit heeft er voor gezorgd dat de tortillaprijzen verdrievoudigd waren op korte tijd. Langs de andere kant geeft dit kansen voor de lokale landbouw, aangezien voorheen de groei van maïs niet rendabel was door de gesubsidieerde export van de VS. Als conclusie kunnen we hier stellen dat verhoogde voedselprijzen zorgen voor meer armoede in de Mexicaanse steden, terwijl de rendabiliteit van de lokale landbouw de armoede op het platteland verminderd.

Als we kijken naar de Europese graanmarkt zien we dat de impact van de ethanolproductie momenteel bijna onbestaande is. Vanaf 2010 zou hier wel verandering in kunnen komen. Dan is er mogelijk 10% nodig voor de productie van ethanol. De verhoging van de graanprijs in 2007 heeft hier dan ook niets mee te maken. De redenen hiervoor zijn de mislukte oogsten in Australië en Nieuw-Zeeland, de steeds groter wordende vraag van China en misschien zelfs speculatie.

Natuur

Wel zijn er ook daadwerkelijk ernstige problemen gelinkt aan de toenemende productie van bio-brandstoffen. Hiervoor moeten we dus zeker voorzorgen nemen. We moeten door een goed beleid vermijden dat natuurgebieden en regenwouden worden gebruikt voor de teelt. We moeten ervoor zorgen dat de bio-energie vooral de lokale gemeenschappen ten goede komt en niet enkel de multinationals. Tweede generatie bio-brandstoffen dienen ondersteund te worden. Dit zorgt voor een verhoging van de opbrengst per hectare en verlaagt de spankracht met de voedselproductie. Er is dus zeker nood aan wereldwijde afspraken, duurzaamheidsvoorwaarden en certifiëringen.

Tenslotte is het ook zeer belangrijk dat de energiebesparingen blijven primeren. Het is niet omdat men een deel van de fossiele brandstof kan vervangen door bio-brandstof dat we dan niet zuinig meer moeten zijn. Bio-brandstoffen mogen geen plaatje zijn waar brandstofverslinders zich kunnen achter verstoppen. Zo wordt er bijvoorbeeld reclame gemaakt voor de “groene” Hummer, deze kan met E85 rijden, dus een mengsel van 15% benzine en 85% ethanol. Deze reclame geeft de Hummer zogezegd een goed en milieuvriendelijk imago. Dit is een goed voorbeeld van misleidende reclame, want de Hummer rijdt dan wel voor een deel op hernieuwbare brandstof, hij verbruikt nog steeds veel meer dan een doorsnee wagen en is dus nog steeds 1 van de meest vervuilende wagens.

Besluit

Als conclusie kunnen we stellen dat bio-brandstoffen vaak een negatieve bijklank hebben, berichtgeving is nog vaak éénzijdig en overdreven. Ze bieden wel degelijk opportuniteiten voor de verlaging van de afhankelijkheid van aardolie, de verlaging van de broeikasgasemissies binnen transport en de groeikansen voor de landbouw, zeker in ontwikkelingslanden. Aan de andere kant zijn er voorzorgsmaatregelen nodig om gronduitputting en gebruik van kwetsbare gebieden te vermijden, broeikasgasprestaties te garanderen, optimale socio-economische effecten te bereiken en competitie met voedingsgewassen te verminderen. De energiebesparing moet dus blijven primeren, want het potentieel aan bio-brandstoffen blijft beperkt. Ze zullen nooit de volledige brandstofvraag kunnen dekken. De alternatieven mogen ook geen schaamlapje zijn voor brandstofverslindende voertuigmodellen, om zo een milieuvriendelijk imago te creëren © 2008 Steff148, gepubliceerd in Transport (Auto en Vervoer) op 27-05-2008, laatst gewijzigd op 27-05-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Steff148 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Wat is Ethiek en hoe ga je daar als verpleegkundige mee om?: Dit artikel gaat over het ethiek in de zorg en hoe je daar als verpleegkundige of verzorgende mee omgaat. Het gaat over normen en waarden en wat n…
• Heeft groen beleggen voordelen?: Groen beleggen wint enorm aan populariteit. Is het een hype of kun je op een maatschappelijk en ethisch verantwoorde manier toch nog geld verdienen? Heeft het zin om voor dee…
• Beleggen in 2008: Misverstanden over duurzaam beleggen: Duurzaam beleggen wint jaar na jaar aan populariteit. Toch leven er nog steeds een aantal hardnekkige vooroordelen onder kandidaat-beleggers. In het vo…
• Biobrandstof: geschiedenis en toekomst: De laatste decennia komt de kwestie van de milieuproblematiek steeds meer op de voorgrond. Overal worden de woorden ‘duurzaamheid’ of ‘milieu- vriendelijk’ naar je hoo…
• Begrippen managementstijlen: Stelt je voor: je leest een boek over het doorvoeren van managementstijlen, maar blijft hangen bij een aantal lastige begrippen. Om je op weg te helpen geeft dit artikel uitleg d…