Carbon frame: Lichte fiets, zware voetafdruk

Vandaag rijdt ietwat fietser rond op een aluminium frame. Dat is immers heel wat lichter dan een stalen raamwerk. Sinds de fietswereld het uit de ruimtevaart overgewaaide carbon heeft ontdekt, zijn zelfs fietsframes te koop van amper één kilogram. Zo’n carbon frame is vervaardigd uit koolstofvezels, die ingebed worden in een kunststof. Dergelijk composietmateriaal is lichter dan aluminium maar wel driemaal zo duur. En allesbehalve milieuvriendelijk.

Carbon frame

Composieten zijn zeer moeilijk recycleerbaar. De vezels en de kunststof zijn na gebruik niet te scheiden, dus worden afgedankte composietmaterialen vandaag nog altijd verbrand of vermalen. Ze in kleinere stukjes hakken, maakt ze echter onbruikbaar voor hoogwaardige toepassingen en alleen al het vermalen kost handenvol geld. De vezels zijn immers zo sterk dat ze elke shredder in een oogwenk naar de vaantjes helpen. Een carbon frame is stijver – onbuigzamer – dan een aluminium model. Het is ook veel breukgevoeliger en gaat dus minder lang mee. Eén valpartij en je fiets is misschien al stuk. Carbon is opgebouwd uit laagjes en dus kunnen er scheurtjes optreden die niet altijd met het blote oog te zien zijn. Niet voor niets dat bepaalde merken slechts drie jaar garantie geven op een carbon frame, tegenover tien jaar op een aluminium model.

Is aluminium duurzamer dan carbon?

Het is net als andere metalen eindeloos recycleerbaar. Maar om een bauxiet aluminium te maken, heb je wel veel energie nodig en uiterst milieubelastend fluoride. Niet voor niets staan aluminiumsmelterijen meestal in lageloonlanden, waar de milieuwetgeving vaak minder streng is. Om van aluminiumoxide aluminium te maken, moet je het onderdompelen in een bad fluoride, dat verwarmd moet worden tot 950 graden Celsius. Het productieproces vergt niet alleen ontstellend veel thermische energie maar ook aardig wat elektriciteit. Er moet immers continu stroom door het bad gejaagd worden. Een groot verschil met staal is wel dat er bij het productieproces geen CO2 vrijkomt. En voor de recyclage van aluminium is minder energie nodig dan voor die van staal.

Voor alle duidelijkheid: de fiets is en blijft veel milieuvriendelijker dan de auto. En een carbon of aluminium frame zal wellicht het verschil niet maken. Onze auto wel. Als die tegen 2015 voor 95 procent recycleerbaar moet zijn – zoals Europa wil – dan moet er snel een oplossing komen voor de recyclage van veelgebruikte carbon- en glasvezelcomposieten. © 2008 Weko, gepubliceerd in Fietsen (Auto en Vervoer) op 11-08-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Weko is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Geschiedenis van de fiets: Tegenwoordig heeft iedereen wel een fiets, maar vroeger was dat niet zo. Ze waren onbetaalbaar en bovendien ook erg onhandig omdat er geen trappers opzaten. Je moest je met je voet…
• Maatregelen tegen fietsendiefstal: Na een avondje uit wil je je fiets pakken, en merk je dat hij weg is. Het enige wat nog over is, is de extra ketting waarmee je hem aan een hek had vastgemaakt. Helaas komt…
• Op de fiets mobiel bellen: Het is algemeen bekend dat je achter het stuur van een auto niet mag bellen. Maar hoe zit dat eigenlijk met de fiets?
• Regelgeving voor fietsverlichting: Een fiets moet in Nederland goed zichtbaar zijn in het donker daarom zijn er diverse eisen welke worden gesteld aan een fiets qua licht en reflectoren. Tevens moeten de lic…
• “Floyd Landis reed op nanotechnologie": "Ultra–lichte koolstofvezels zijn sterker dan staal” De NASA deed er reeds zijn ruimtetuigen mee in de jaren ‘70. Via enige F16-vleugels, Formule1-chassis en Ferrari-s…