Carbon frame: Lichte fiets, zware voetafdruk

Vandaag rijdt ietwat fietser rond op een aluminium frame. Dat is immers heel wat lichter dan een stalen raamwerk. Sinds de fietswereld het uit de ruimtevaart overgewaaide carbon heeft ontdekt, zijn zelfs fietsframes te koop van amper één kilogram. Zo’n carbon frame is vervaardigd uit koolstofvezels, die ingebed worden in een kunststof. Dergelijk composietmateriaal is lichter dan aluminium maar wel driemaal zo duur. En allesbehalve milieuvriendelijk.

Carbon frame

Composieten zijn zeer moeilijk recycleerbaar. De vezels en de kunststof zijn na gebruik niet te scheiden, dus worden afgedankte composietmaterialen vandaag nog altijd verbrand of vermalen. Ze in kleinere stukjes hakken, maakt ze echter onbruikbaar voor hoogwaardige toepassingen en alleen al het vermalen kost handenvol geld. De vezels zijn immers zo sterk dat ze elke shredder in een oogwenk naar de vaantjes helpen. Een carbon frame is stijver – onbuigzamer – dan een aluminium model. Het is ook veel breukgevoeliger en gaat dus minder lang mee. Eén valpartij en je fiets is misschien al stuk. Carbon is opgebouwd uit laagjes en dus kunnen er scheurtjes optreden die niet altijd met het blote oog te zien zijn. Niet voor niets dat bepaalde merken slechts drie jaar garantie geven op een carbon frame, tegenover tien jaar op een aluminium model.

Is aluminium duurzamer dan carbon?

Het is net als andere metalen eindeloos recycleerbaar. Maar om een bauxiet aluminium te maken, heb je wel veel energie nodig en uiterst milieubelastend fluoride. Niet voor niets staan aluminiumsmelterijen meestal in lageloonlanden, waar de milieuwetgeving vaak minder streng is. Om van aluminiumoxide aluminium te maken, moet je het onderdompelen in een bad fluoride, dat verwarmd moet worden tot 950 graden Celsius. Het productieproces vergt niet alleen ontstellend veel thermische energie maar ook aardig wat elektriciteit. Er moet immers continu stroom door het bad gejaagd worden. Een groot verschil met staal is wel dat er bij het productieproces geen CO2 vrijkomt. En voor de recyclage van aluminium is minder energie nodig dan voor die van staal.

Voor alle duidelijkheid: de fiets is en blijft veel milieuvriendelijker dan de auto. En een carbon of aluminium frame zal wellicht het verschil niet maken. Onze auto wel. Als die tegen 2015 voor 95 procent recycleerbaar moet zijn – zoals Europa wil – dan moet er snel een oplossing komen voor de recyclage van veelgebruikte carbon- en glasvezelcomposieten.

© 2008 - 2010 Weko, gepubliceerd in Fietsen (Auto en Vervoer) op 11-08-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Weko is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

Waar let je op bij de aanschaf van een loopfiets?: Met een loopfiets stimuleer je de motorische ontwikkeling van je kind. Het leert zijn evenwicht controleren en de overstap naar een gewone fiets is niet zo…
Navigatie voor fietsen en wandelen: Fietsers en wandelaars die graag zonder kaart een (nieuw) gebied willen ontdekken, hebben tegenwoordig een ruime keuze aan navigatiesystemen. Met zo’n draagbaar GPS-systee…
Geschiedenis van de fiets: Tegenwoordig heeft iedereen wel een fiets, maar vroeger was dat niet zo. Ze waren onbetaalbaar en bovendien ook erg onhandig omdat er geen trappers opzaten. Je moest je met je voet…
Fietsen, gezond, sportief en goedkoop: In nederland heeft iedereen wel een fiets, veel mensen hebben zelfs wel 2 of meer fietsen. Maar gebruiken we die fiets ook regelmatig, nee vaak kiezen we voor de auto o…
Fiets gestolen, wat nu?: Jaarlijks worden er veel fietsen en bromfietsen gestolen. Veel van de fietsen en bromfietsen worden teruggevonden. Als de rechtmatige eigenaar geen aangifte heeft gedaan, is de kans…

Reageer op het artikel "Carbon frame: Lichte fiets, zware voetafdruk"

Door Alec op 14-05-2009

Wie heeft dit geschreven? Er staat nogal iets in, dat onwaar is. Als je bv een pijp van carbon in het vuur gooit, dan verbrand alleen de epoxy. De vezels geven geen krimp. Die vezels kun je gewoon met een schaar doorknippen. Schredders kapot? Of de vezels voor iets anders gebruikt kunnen worden weet ik niet. Dat zou ik na moeten gaan.
Gaat een fietsframe van carbon minder lang mee? Nee, heel duidelijk, nee. Aluminium frames geven de meeste problemen. Ze scheuren vaak langs de las. En bij een val maakt het allemaal niet uit. Carbon blijkt erg sterk. Het zou zelfs gerepareerd kunnen worden, alleen vaak zijn die kosten te hoog. En dat speelt ook bij frames van staal of aluminium. Reparatie is soms mogelijk, maar in bijna alle gevallen is het te duur ( een nieuw frame is nauwelijks duurder, even duur of zelfs goedkoper).
Een frame van carbon is ook niet per definitie stijver dan een aluminium frame. Het is aan de producent welke eigenschappen hij het frame mee wil geven. Garantie? Op carbon korter dan op aluminium? Nee hoor, dat verschilt per fabrikant. Er zijn ook producenten van aluminium frames die maar twee jaar geven.
Wat je wel kunt stellen is het volgende: hele lichte fietsonderdelen hebben in de regel een kortere levensduur. Hele lichte frames, 700 a 800 gram, worden gemaakt van carbon, aluminium, titanium en zelfs staal. De levensduur van deze frames is aanzienlijk korter dan van frames die 1400 gram wegen, ongeacht van welk materiaal ze gemaakt zijn. Dit geldt verder voor de meeste onderdelen op een fiets die extreem licht zijn.
Misschien is voor de groenen onder ons titanium een idee. De frames zijn vaak erg duur, maar wel reparabel. Ze gaan dus erg lang mee. Verder hoeven ze ook niet gelakt te worden!