Elektrische locomotief Serie 1200 Nederlandse Spoorwegen

De electrische locomotiefserie 1200 van de Nederlandse Spoorwegen was een markante verschijning op het spoor. Tussen 1952 en 1953 verschenen ze op het Nederlandse Spoor en zijn nu nog sporadisch te zien als trekkracht voor de treinen van ACTS.

Het begin van een markante locomotief

Net als een groot gedeelte van de locomotiefserie 1000 zijn de locomotieven van de serie 1200 in Nederland gebouwd. De locomotieven werden grotendeels bij de firma Werkspoor in Utrecht gebouwd. Echter de draaistellen en een groot gedeelte van de electrische installatie kwam uit Amerika. De locomotief is ook gebaseerd op een bestaand Amerikaans ontwerp van Baldwin/Westinghouse en werden geleverd in het kader van het Marshall-plan.

Aanvankelijk werden zouden er 75 locomotieven besteld worden maar het is bij 25 stuks gebleven omdat de voor de overige locomotieven werd uitgeweken naar delocomotief Serie 1100 . Echter bleek de 1200-serie in alle fronten superieur tegen over de 1100-serie.

De eerste locomotieven werden afgeleverd in de turquoise kleurstelling maar de laatste 10 werden afgeleverd in de rood/bruine kleur waar de diesellocomotieven in die tijd rond reden. Al gauw werden ook de 1200-serie overgespoten in de nieuwe huistijl van de Nederlandse Spoorwegen, Berlijns Blauw. In de jaren 70 veranderde de huisstijl naar geel/grijs waar ook de serie 1200 in werd overgespoten.

De Inzet

De 28 meter lange en 108 ton zware locomotief was door zijn hoog liggende cabine achter de neus een geliefde locomotief voor de meeste machinisten. Hij bood namelijk een veilige zitplaats. Door het grote vermogen van de locomotief (2202Kw) werd de 1200-serie zowel ingezet voor zware reizigerstreinen als goederentreinen. Door deze multi-inzetbaarheid hadden de locomotieven dan ook weinig rust. Ook waren ze lang het gezicht voor de intercity-treinen tussen Limburg en Zandvoort. Door een levensduurverlenging in de jaren 80 kon de locomotief serie nog 10 jaar mee.

Ondanks dat er diverse locomotieven bij ongelukken betrokken waren bereikten alle 25 locomotieven de leeftijd van meer dan 40 jaar. Dit mede door hun betrouwbaarheid en robuustheid, wat zeker te maken had met de eenvoudige simpele electrische installatie waardoor weinig storingen optraden.

De betrouwbaarheid van de locomotieven werd nogmaals benadrukt wegens het feit dat na hun buitendienststelling in 1998 bij de Nederlandse Spoorwegen, er nog vijf locomotieven in 1999 overgingen naar de goederenvervoerder ACTS. Momenteel zijn er nog drie locomotieven in dienst die dus al meer dan een halve eeuw hun diensten bewezen hebben.

Overgebleven exemplaren

Het Nederlands Spoorweg Museum beschikt over locomotief 1202 welke weer is uitgevoerd in de Berlijns Blauwe kleurstelling, locomotief 1201 is bewaard gebleven bij Werkgroep 1501/KLOK. Deze locomotief is sinds mei 2009 weer terug in de oorspronkelijke Turquoise kleurstelling. Tevens zijn de 1211 en de 1253 nog beschikbaar als onderdelen leverancier voor de 1201 en de 1202.

Lees verder

• Elektrische locomotief Serie 1000 Nederlandse Spoorwegen
• Elektrische locomotief Serie 1100 Nederlandse Spoorwegen
• Elektrische locomotief Serie 1300 Nederlandse Spoorwegen
• Elektrische locomotief Serie 1400 Nederlandse Spoorwegen
• Elektrische locomotief Serie 1500 Nederlandse Spoorwegen