Het nut van winterbanden: een hot item

Menig automobilist, opgeschrikt door berichten over een dreigende schaarste aan winterbanden, vraagt zich af of hij/zij na jaren aarzelen niet eens moet overstappen op winterbanden, hoewel ze in ons land niet verplicht zijn. Het nut van deze banden is een jaarlijks terugkerende discussie, maar de feiten veranderen: de banden worden beter. En dus veranderen ook de adviezen. Zeker na de afgelopen strenge winters twijfelt niemand meer aan het nut van winterbanden.

Winter- of sneeuwbanden

Winterbanden bestaan voor de ene helft uit rubber en de andere helft uit marketing, wordt wel eens gezegd. Nadat de automobilist de laatste jaren is overspoeld met een reclame-offensief door autoverzekeraars, wordt hij nu aangespoord om zijn heilige koe van winterbanden te voorzien, zeker na twee achtereenvolgende winters met redelijk wat sneeuwoverlast. In tien jaar tijd is de verkoop van winterbanden in ons land vertienvoudigd. Eigenlijk is de term winterbanden fout. Zoals het weer in de winter varieert, is er ook geen band die is voorbereid op álle weersomstandigheden tijdens de Nederlandse winter. Winterbanden zijn bedoeld voor sneeuw en ijzel, bij temperaturen net boven en onder het vriespunt. Een betere benaming is dan ook sneeuw- en ijzelband, maar dat bekt niet zo lekker en zou bovendien maar tot uitstelgedrag leiden: pas monteren als het sneeuwt.

Winter- of sneeuwbanden zijn gemaakt van een zachte rubbermelange en hebben een grof profiel. Het zachte rubber en de grove lamellen hebben bij winterweer meer wrijving dan een harde zomerband. Bij hoge temperaturen (al boven 10 °C) en een droge weg verliest hij veel van zijn grip, slijt hij ook meer en neemt de remweg aanzienlijk toe. Gebruik in de zomer is dus helemaal af te raden. Een simpele remproef bij 50 km/u laat zien dat op een besneeuwd wegdek de remweg voor een auto met winterbanden 30 meter is en dezelfde auto op zomerbanden 60 meter nodig heeft.

Hoe herken je een winterband?

Op de zijkant zat vroeger een M+S-markering (mud and snow). Maar deze markering staat óók op sommige goedkope zomerbanden. Een rechter in Duitsland heeft onlangs bepaald dat deze M+S-markering geen garantie is voor adequate wintereigenschappen. De Consumentenbond hecht meer waarde aan het strenger gereguleerde sneeuwvloksymbool uit de Verenigde Staten. Winterbanden met M+S en sneeuwvloksymbool voldoen aan de minimale eisen op sneeuw (zie afbeelding rechts). Binnen Europa wordt momenteel een winterbandsymbool ontwikkeld dat garandeert dat de band voldoet aan minimale eigenschappen bij koud weer.

Grotere verschillen tussen zomer- en winterbanden

Ook de bandenfabrikanten zitten niet stil en ontwerpen -hier speelt de marketingafdeling een rol- nu banden met rijeigenschappen die bestemd zijn voor de zomer óf de winter. Het verschil tussen zomer- en winterbanden wordt groter. Zomerbanden voldoen steeds minder in winterse omstandigheden. De ANWB adviseerde in het verleden lekker op zomerbanden te blijven rijden en bij sneeuw de rijstijl aan te passen. Tegenwoordig is onze verkeers- en hulporganisatie zeer beslist in het advies: 'het is af te raden om met een auto de weg op te gaan op dagen dat er sneeuw of ijs ligt, of verwacht wordt'.

Vierseizoenenband als alternatief

Een alternatief voor de winterband is de vierseizoenenband, die het hele jaar door onder de auto kan. Je hebt wel eerder sneeuwkettingen nodig (waarvan het gebruik in ons land is verboden). Bovendien blijft het een compromis: de vierseizoenenband komt in tests nergens boven de middelmaat uit.

Naar de wintersport

Er is veel onduidelijkheid over de vraag of je verplicht bent winterbanden onder de auto te monteren als je naar een wintersportland gaat. Formeel bestaat die verplichting niet, maar veel landen, waaronder Duitsland, Zwitserland, Frankrijk, Italië, Noorwegen, Zweden en Finland, schrijven voor dat voertuigen 'aan de weersomstandigheden moeten zijn aangepast'. Wanneer er sneeuw op de wegen ligt moeten er winterbanden onder de auto zitten. Zo niet, dan riskeer je een boete van minimaal € 40,-. Het wordt veel erger als je (zelfs buiten je schuld) betrokken raakt bij een verkeersongeval. Dan kan het rijden zonder winterbanden leiden tot medeaansprakelijkheid en 'grove nalatigheid'. Dat komt je op een enorme boete te staan en de verzekeraar kan weigeren de schade te vergoeden.

In Duitsland worden als winterbanden aangemerkt: alle banden, die speciaal zijn ontwikkeld om op sneeuw betere rijeigenschappen en tractie te hebben dan zomerbanden. De Duitse wet gaat er van uit dat alle banden voldoen die met "M+S", een sneeuwvlokje, "all-weather" of als band voor het hele jaar zijn gemarkeerd. In Oostenrijk zijn winterbanden wel verplicht. De boete varieert van € 35,- tot wel € 5000,- als je met zomerbanden onder de auto in de winter bij een ongeluk betrokken raakt. In het ergste geval kan de auto in beslag worden genomen. Het gebruik van sneeuwkettingen wordt in veel wintersportlanden met borden aangegeven.

Kosten en opslag

De investering in winterbanden valt mee. Je gebruikt immers twee sets banden die je elk halfjaar omwisselt. De gemiddelde prijs van een goede winterband is rond de € 85,-. Continental, Goodyear en Michelin zijn de betere merken. Je hebt wel twee sets velgen nodig. De meeste automobilisten monteren de zomerbanden rond fraai lichtmetaal en de winterbanden op reguliere stalen velgen. Die zijn goedkoper en beter bestand tegen weersinvloeden en pekel. Als je met één stel velgen voort wilt, moet je bij elke bandenwissel de wielen laten balanceren.

De opslag van de banden hoeft geen probleem te zijn. Sommige leveranciers slaan de niet-gebruikte set graag op en verwisselen die wanneer dat nodig is. Zo'n 'bandenhotel' kost minimaal enkele tientjes per seizoen. Goedkoper is het natuurlijk als je de banden zelf kunt opslaan. Zorg voor een koele, droge en donkere plek. Als de banden zonder velg worden opgeslagen, kun je ze beter loodrecht staand bewaren. Draai ze om de paar weken een kwartslag, dan vormen zich geen platte vlakken. Wanneer de banden wel op de velg bewaard worden, breng ze dan vóór de wissel op een spanning van 0,5 bar boven de fabrieksopgave. Dan kunnen ze tijdens de zomerslaap een beetje lucht verliezen. Markeer de banden met de codes LV, LA, RV en RA, voor linksvoor, linksachter etc. Kijk ze tenslotte ook na op beschadigingen en scheuren. Vervang een beschadigd exemplaar.